Ubwinjiracyaha ni umugambi wo gukora icyaha, wagaragajwe n’igikorwa kimwe cyangwa byinshi biboneka, bidashidikanywaho by’intangiriro y’icyaha biganisha ku ikorwa ryacyo, nyuma bigahagarikwa, bikabuzwa kugera ku cyifuzo cyangwa bikazitirwa n’impamvu zidakomoka ku bushake bwa nyir’ugukora icyaha.

Mu rwego rwo kugabanya umubare w’imanza zuzurirana mu nkiko no kwihutisha imanza, Itegeko No. 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, mu ngingo zaryo kuva ku ya 196 kugeza ku ya 211, ryateganyije uburyo bwihariye bwo kuburanisha ibirego bifite agaciro gato.

Ishami rishinzwe iperereza ku mari mu Rwanda (Financial intelligence Unit) ryashyizeho amabwiriza agamije kugena ingano y’amafaranga (cash) cyangwa inyandiko mvunjwafaranga bitemerewe kwambutswa umupaka byinjizwa cyangwa bisohorwa mu Rwanda bitamenyekanishijwe ku bakozi ba serivisi z’abinjira n’abasohoka.

Umushinga w’ Ivugururwa ry’itegeko rigenga imitunganyirize y’imirimo y’amabanki wamaze gushyikirizwa inteko ishinga amategeko ndetse wanamaze kwemerezwa ishingiro ubu ukaba uzajya kwigirwa muri komissiyo y’Ubukungu n’Ubucuruzi.

Itegeko rishya rigenga abantu n’umuryango rigaragaza impinduka ku bishobora gutuma abashyingiranywe basaba gutana burundu.

Ingingo ya 21 y’Itegeko n°003/2016 ryo ku wa 30/03/2016 rishyiraho rikanagena imitunganyirize y’ubwishingizi bw’ibigenerwa umugore uri mu kiruhuko cyo kubyara ivuga ko ritangira gukurikizwa rikimara gusohoka mu Igazeti ya Leta ya Repubulika y’u Rwanda.

Itegeko rishya Nº27/2016 ryo ku wa 8 Nyakanga 2016 rigenga imicungire y’umutungo w’abashyingiranywe, impano n’izungura ryasohotse mu igazeti ya Leta No. 31 yo kuwa 01/08/2016.

Itegeko No. 30/2013 ryo kuwa 24/05/2013 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha mu Rwanda riteganya ko ibihano byose bikomoka ku rubanza rwaciwe burundu bishobora gutangirwa imbabazi na Perezida wa Repubulika.

Amabwiriza ya Minisitiri w’Intebe No.005/03 yo kuwa 16/12/2015 yasohotse mu igazeti ya Leta No. 04 yo kwa 25/01/2016 ateganya ko umuturage ufitanye ikibazo na Leta ashobora kubona indishyi binyuze mu bwumvikane bidasabye ko ajya kuyirega mu nkiko. Reka turebere hamwe uko bikorwa.

Amategeko y’u Rwanda yemera ko umuntu wese wakatiwe igihano gikomotse ku cyaha cy’ubugome cyangwa ku cyaha gikomeye ashobora guhanagurwaho ubusembwa. Muri iyi nkuru tugiye kurebera hamwe uko bikorwa, icyo bisaba, igihe bikorerwa n’akamaro bigirira uwabisabye.

Mu gihe Abanyarwanda bafite uburenganzira bwo gutora bitegura kwitabira itora rya Referendumu mu minsi ya vuba, muri iyi nkuru tugiye kurebera hamwe igisobanuro cyayo n’uko ikorwa. Turanibukiranya zimwe muri Referendum zimaze kuba mu Rwanda kugeza ubu.

Nubwo ingingo ya 101 y’Itegeko Nshinga ariyo abantu benshi bakunze kugarukaho cyane nyuma y’uko Abanyarwanda basaga Miliyoni 4 basabiye ko ivugururwa, hari n’izindi ngingo zavuguruwe mu mushinga w’ Itegeko Nshinga ritegereje kwemezwa muri Referendum.

Umushinga w’itegeko rishya rizagenga abantu n’umuryango uteganya ko uburyo amazina y’abantu yanditse ku nyandiko zabo z’ivuka (Acte de naissance / Birth certificate) n’uburyo atondekanyije (akurikirana) bitagomba na rimwe guhindurwa igihe ba nyir’ayo mazina bayakoresha mu nyandiko z’ubutegetsi.