Impaka ni zose ku mbuga nkoranyambaga cyane cyane izihuriraho abakomoka muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, bavuga ko bakeneye ubutabera ku mabi yose amaze igihe akorerwa mu Burasirazuba bw’icyo gihugu, by’umwihariko ubwicanyi bukorwa n’imitwe yitwaje intwaro.
Ibintu bikomeje kudogera mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, mu bice biri hafi y’umupaka w’u Rwanda. Ingabo za Congo zishyamiranye n’Umutwe wa M23 ndetse umunota ku wundi bivugwa ko ibice bimwe na bimwe biri kuva mu maboko y’igisirikare cya leta, bikigarurirwa n’abo barwanyi.
Hashize iminsi mike Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo yemerewe kwinjira mu Muryango wa Afurika y’Iburasirazuba (EAC).
Ubu impaka ni zose hagati y’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi (EU) na Centrafrique, aho uwo muryango ushinja iki gihugu gukoresha abacancuro b’Abarusiya, mu gutoza no gufasha igisirikare cyacyo.
Tariki ya 20 Mutarama 2009, Leta Zunze Ubumwe za Amerika zari zitangiye ikiragano gishya kiyobowe na Perezida Barack Hussein Obama; umwirabura wa mbere wari uhawe inshingano zo kuyobora iki gihugu cy’igihangange ku Isi.
Nyuma y’urupfu rwa Gen Qasem Soleimani ndetse no kwihorera kwa Iran yarashe ibisasu bya misile ku birindiro by’ingabo za Amerika biri muri Iraq; ubwoba bw’intambara yeruye mu Burasirazuba bwo hagati bwariyongereye, benshi batekereza ko Leta Zunze Ubumwe za Amerika zigiye gukomeza inzira yo kwihanangiriza Iran.
Mu rwego rwo kugabanya umubare w’imanza zuzurirana mu nkiko no kwihutisha imanza, Itegeko No. 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, mu ngingo zaryo kuva ku ya 196 kugeza ku ya 211, ryateganyije uburyo bwihariye bwo kuburanisha ibirego bifite agaciro gato.
Abanyamulenge ni umuryango mugari w’abaturage babarizwa muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo hafi y’umupaka wayo n’u Burundi, Tanzania n’u Rwanda.
Uburasirazuba bwo Hagati, ni Akarere gafite ubuso bwa kilometero kare 7.207.575 gahuriwemo n’ibihugu 17. Imibare yo mu 2016 yerekana ko gatuwe n’abaturage barenga miliyoni 411, barimo abimukira b’Abarabu basaga miliyoni 13.
Muri iki gihe ubutegetsi bwa Joseph Kabila muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bugana ku musozo, hakomeje gucicikana amakuru y’uko hari imitungo ya Leta iri kurigiswa n’abo mu muryango we ndetse n’inshuti ze za hafi.
Botswana iherereye mu Majyepfo ya Afurika, ihana imbibi na Afurika y’Epfo, Zimbabwe, Zambia na Namibia. Ituwe n’abaturage 2,333,201 ku buso bwa kilometero kare 581 730.
Intambara ya Mbere y’Isi yose ni kimwe mu bintu bitazibagirana mu mateka bishingiye ku mubare w’abarenga miliyoni 16 yahitanye ndetse n’ibyayitikiriyemo hagati ya 1914 na 1918.
Nujya wumva ko Isi na Afurika by’umwihariko byagize abategetsi batangaje kubera udushya bari bazwiho ntuzashakire urugero kure kuko utwinshi twihariwe na Idi Amin Dada wategetse Uganda kuva mu 1971 kugeza mu 1979.
Hagati y’imyaka ya 1980 na 2010, Akarere k’Ibiyaga Bigari muri Afurika kabayemo intambara zitoroshye, aho nibura buri myaka itanu hadukaga imirwano mishya. Mu myaka icumi gusa habaga nibura intambara eshatu.
“Conspiracy Theory”, cyangwa “Théorie du complot” mu Kinyarwanda wavuga ko ari “nk’Ihame ry’ubucakura n’ubugambanyi”, bumwe mu buryo bwifashishwa mu mibanire y’ibihugu cyangwa abantu n’abandi.
Ibiro bishinzwe Ubutasi bya Leta Zunze Ubumwe za Amerika (CIA) bikorera ku Isi yose byashinzwe ku wa 18 Nzeri 1947 na Harry S. Truma wabaye Perezida wa 33 muri iki gihugu cy'igihangange.
Abasesenguzi mu bya politiki mpuzamahanga bemeza ko bitinde bitebuke muri Syria hazaduka intambara karundura kandi izatigisa Isi, aho ibihugu by’ibihangange birimo u Burusiya na Amerika bizasakirana.
Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo igizwe n’amoko akabakaba 450, icyakora hari amwe yagiye yishyira hamwe, bikabyara imiryango migari kuri ubu ibarirwa kuri 250 mu gihugu cyose.
Inyanja ya Baltic iherereye mu Majyaruguru y’u Burayi ku mbibi zabwo n’u Burusiya, mu gace gahuriweho n’ibihugu birimo Pologne, Norvège, Suède, u Budage, Finland n’ibindi biri mu Muryango wo gutabarana wa NATO.
Si rimwe si kabiri abantu bumva iby’intambara zihitana abantu ku Isi, ugasanga zifitanye isano n’iby’amadini n’imyizerere ya muntu, ntibanatinye kuzitirira ko ari “Intambara Ntagatifu”, ari na byo bitera abantu kwibaza uko intambara itikiriramo imbaga yakwitwa ntagatifu.