Ubushakashatsi bwakozwe n’abahanga bo muri Kaminuza ya Imperial College London mu Bwongereza, iri mu zikomeye mu bushakashatsi ku Isi, bwagaragaje ko inyamaswa zirimo n’ingagi zikora ubutinganyi.
Ubuyobozi bw’Ikigo Nyungwe Management Company gishinzwe imicungire ya Pariki y’Igihugu ya Nyungwe butangaza ko nubwo hari intambwe yatewe mu kubugangabunga iyi pariki hagikenewe gukomeza guhindura imyumvire y’abaturage kuko hari abakijya gutegamo inyamaswa.
Ubuyobozi bwa Pariki y’Igihugu y’Akagera bwatangaje ko bwatangiye gukora ubushakashatsi ku bivumvuri bigaragara muri iyi pariki mu rwego rwo kumenya amoko yabyo ahari n’akamaro bifite.
Mu nyamaswa ziri muri Pariki y’Akagera zisurwa cyane harimo Inkura ariko utabonye umuntu ubizi neza, kuzitandukanya byakugora kuko ntizitandukaniye ku mabara, ahubwo ni imyitwarire n’ibyo zirya.
Abashakashatsi b’Abanyarwanda batangiye kugerageza uburyo bwo korora ibinyugunyugu nk’uburyo burambye bwo kubungabunga amashyamba, ari na ko biteza imbere abikora, kuko igiciro cyabyo gishobora kugera ku 1800 Frw ku kilo.
Pariki y’Igihugu y'Akagera yatangaje ko mu myaka 10 ishize intare ziyirimo zavuye kuri zirindwi none ubu zikaba zigeze kuri 62.
Ubushakashatsi bwagaragaje ko ingagi z’ingore iyo zivuye mu miryango yazo zigerageza kwimukira mu yindi irimo ingore bisanzwe biziranye cyangwa bikomoka mu muryango umwe n’iyo byaba byaratandukanye mu myaka myinshi ishize.
Abahanga bo muri kaminuza zitandukanye zo mu Burayi bakoreye ubushakashatsi ku ngagi 164 zo muri Pariki y’Ibirunga mu Rwanda, bazibonaho ibintu bitandukanye birimo ko izikunda gusabana zikunda kurwaragurika, mu gihe izidasabana zibyara gake.
Amajwi y’inyoni z’ubwoko busaga 40, ay’ibikeri n’izindi nyamaswa zo mu gasozi yifashishijwe mu gusubiramo indirimbo yubahiriza Colombia, mu ikorwa ry’indirimbo izifashishwa guhera kuri uyu wa Mbere ubwo icyo gihugu cyo muri Amerika y’Amajyepfo kizaba cyakira inama mpuzamahanga yiga ku bidukikije n’urusobe rw’ibinyabuzima, COP16.
Nk’uko rwitwa urw’imisozi igihumbi, ni na ko rufite ibyiza nyaburanga byinshi bikurura ba mukerarugendo byiganjemo urusobe rw’ibinyabuzima.
Minisitiri w’Ibidukikije, Dr Jeanne d’Arc Mujawamariya, yatangaje ko inkende zimaze iminsi zonera abaturage mu bice bitandukanye by’igihugu, hari ibiganiro biri gukorwa na RDB kugira ngo zibe zakwimurirwa muri Pariki y’Igihugu ya Nyungwe aho zabona ibizitunga zitabangamiye abaturage.
Ubuyobozi bwa Pariki y’Igihugu y’Akagera bwatangaje ko kuva mu 2010 kugeza muri 2023, umubare w’inyamaswa ziri muri iyi pariki wiyongereye ku ijanisha rya 127%, ugera ku 11.338.
Ikigega Dian Fossey Gorilla Fund cyatangaje ko ingagi yari imaze imyaka myinshi kuruta izindi muri Pariki y’Igihugu y’Ibirunga, yapfuye imaze imyaka igera kuri 43.
Umukozi wa Pariki y’Akagera ushinzwe guherekeza ba mukerarugendo no kubatwara akoresheje ubwato, akaba n’umwanditsi, Ndagijimana Innocent, agiye gushyira hanze igitabo kigaruka ku mateka y’inzovu mu Rwanda n’ibizazane zahuye na byo bigatuma hasigara izigera kuri 26 yise ‘imfubyi’.
Abanyarwanda batangiye gushishikarizwa kubungabunga inyoni zizwi nk’inkongoro kubera uburyo zikomeje gukendera nyamara ziri mu zifatiye runini urusobe rw’ibinyabuzima.
Ifoto y’ingagi izwi nka “Silverback” yafatiwe mu Rwanda, ni yo yahigitse izindi zose zafashwe muri Afurika mu bihembo byitiriwe Benjamin Mkapa African Wildlife mu mwaka wa 2022.
Ubuyobozi bwa Pariki y’Iguhugu y’Akagera bwatangaje ko inkura 30 bwakiriye mu Ugushyingo 2021 zivuye muri Afurika y’Epfo zikomeje kororoka kuko zigeze kuri 35.
Ikirwa cya Nyamunini abenshi bazi ku izina rya Chapeau de Napoléon ni kimwe mu birwa bisurwa na ba mukerarugendo benshi mu karere ka Karongi na Rutsiro.
Mu gitondo cyo kuri iki cyumweru tariki ya 29 Gicurasi 2022, imbogo yatorotse Pariki y'Igihugu y'Ibirunga yarasiwe mu Murenge wa Muko wo mu Karere ka Musanze imaze gukomeretsa abantu batatu.
Buri mwaka ba mukerarugendo babarirwa muri miliyoni bagenderera u Rwanda, bashaka gusura no kwihera ijisho ingangi zo mu misozi miremire ziba muri Pariki y’Igihugu y’Ibirunga cyane ko zisigaye hake ku Isi.