Izamuka ry’inguzanyo z’amabanki n’icyo risobanuye ku bukungu bw’igihugu

Yanditswe na IGIHE
Kuya 21 Kanama 2020 saa 07:32
Yasuwe :
0 0

Kuva mu myaka ishize, buri munsi hemezwa inguzanyo ngo zihabwe abikorera, zishorwe mu mishinga minini n’imito, yose ihindukira ikagira uruhare mu guteza imbere umunyarwanda.

Imibare ya Banki Nkuru y’u Rwanda, BNR, igaragaza ko nko mu 2011/2012, banki mu Rwanda zemeje inguzanyo zingana na miliyari 457.5 Frw, mu mwaka wa 2012/2013 hemejwe inguzanyo za miliyari 467.6 Frw bingana n’izamuka rya 1.9%, mu mwaka wa 2013/2014 hemezwa inguzanyo zingana na miliyari 577.7 Frw, icyo gihe zazamutse kuri 23.6 ku ijana.

Mu mwaka wa 2014-2015 inguzanyo nshya zari miliyari 688.3 Frw, mu 2015-2016 ziba miliyari 808 Frw, mu 2016-2017 ziba miliyari 778.4, naho mu 2017-2018 ziba miliyari 810.9 Frw.

Imibare ya BNR igaragaza ko aho inguzanyo zagabanutse hari mu mwaka wa 2016/2017, aho inguzanyo nshya zemejwe n’amabanki zagabanutseho 3.7% zivuye ku izamuka rya 17.4% ryabarwaga mu mwaka wa 2015/2016.

BNR yagize iti “Iryo gabanuka risobanurwa ahanini n’igabanuka mu nguzanyo zatanzwe mu bucuruzi, restaurants n’amahoteli byagabanutseho 14.1%, ndetse ku rundi ruhande, n’igabanuka ry’inguzanyo zatanzwe mu bikorerwa mu nganda ho 24.4%, bijyanye n’igabanuka ry’ibikorwa muri urwo rwego.”

Kuva muri icyo gihe kandi mu nguzanyo zemezwa, urwego rw’ubucuruzi, restaurant n’amahoteli zakomeje kwiharira umugabane munini. Ubwubatsi bwakomeje kuza ku mwanya wa kabiri, ibindi byiciro bikaza nyuma.

Nko mu mwaka wa 2017/2018, urwego rw’ibikorwa by’ubucuruzi, restaurant n’amahoteli byihariye 35.4% by’inguzanyo zose zemejwe, mu gihe ubwubatsi bwari ku mwanya wa kabiri na 28.0%, imirimo rusange ikagira 12.0%, naho ibikorerwa mu nganda bigira 8.0%. Izo nzego uko ari enye zari zihariye 83.4% by’inguzanyo nshya zemejwe n’amabanki mu 2017/2018.

Mu mwaka w’ingengo y’imari wa 2018/2019, inguzanyo nshya zatanzwe n’amabanki mu nzego zinyuranye z’ ubukungu zazamutseho 37.4%, ugereranyije na 4.2% mu mwaka w’ingengo y’imari wa 2017/2018.

Muri uwo mwaka BNR yatangaje ko inguzanyo nyinshi zakomeje kujya mu bucuruzi (28.6% by’inguzanyo zose) no mu rwego rw’imirimo rusange n’ubwubatsi bw’amazu (23.4%).

Izamuka ry’inguzanyo kandi ryashingiwe ahanini ku nguzanyo zahawe urwego rw’inganda zagize uruhare rungana na 7.9%, ubwikorezi, ububiko n’itumanaho bigira uruhare rwa 7.6%, amazi n’ingufu 6.1% naho ibikorwa rusange n’ubwubatsi bw’amazu bigira uruhare rwa 4.2%.

Impuguke zigaragaza ko izamuka ry’izi nguzanyo nshya zemezwa, rihura n’uburyo ibikorwa byinshi mu gihugu biba birimo gukorwa ubutitsa ku buryo haba hakenewe amafaraga yo gushora, ababikora bakunguka bakishyura banki nazo zikabona inyungu.

Umwaka wa 2020 watangiye nabi

Mu gihe ibikorwa byari bikiri mu mwaka wa 2019/2020, ubukungu bw’Isi bwarahungabanye bigera no ku bw’u Rwanda by’umwihariko, ahanini bitewe n’icyorezo cya Coronavirus cyibasiye uyu mubumbe guhera mu mpera z’umwaka ushize.

Ni icyorezo cyatumye ingendo z’indege zihagarikwa, imipaka irafungwa, ibikorwa byinshi bibyara inyungu birahagarikwa ndetse abaturage basabwa kuguma mu rugo.

Ni ibikorwa byahungabanyije imikorere y’abantu muri rusange, bihita binagabanya uburyo abantu basabaga inguzanyo mu mabanki.

BNR iheruka gutangaza ko izamuka ry’ingano y’inguzanyo ziri mu baturage ryagabanutse mu gice cya mbere cy’uyu mwaka, riba 14.6 % muri Kamena 2020 rivuye kuri 16.6% ryabarwaga muri Kamena 2019, mu gihe inguzanyo nshya zemejwe mu gice cya mbere cy’uyu mwaka zagabanutseho 9% ugereranyije n’igihe nk’icyo mu 2019.

BNR ikomeza iti “Igenzura ku nguzanyo mu gice cya mbere cy’umwaka wa 2020 rigaragaza ko abasaba inguzanyo bagabanutseho 37.9 % ugereranyije n’igice cya mbere cy’umwaka wa 2019, mu gihe agaciro k’inguzanyo zasabwe kagabanutseho 12.3 ku ijana.”

Banki kandi byabaye ngombwa ko zivugurura imyishyurire y’inguzanyo 39% mu gihembwe cya kabiri cy’uyu mwaka, zifite agaciro ka miliyari 978 Frw.

Umuyobozi wa Banki ya Kigali, Dr Diane Karusisi, aheruka kuvuga ko muri ibi bihe, abantu benshi basabye kuvugururirwa inguzanyo, bijyanye n’uburyo ibikorwa byabo byahungabanyijwe na Coronavirus.

Yakomeje ati “Icyo twagombaga gukora kwari ukorohereza abakiliya bacu kwishyura. Ubwo ikibazo cyari gikomeye cyane, twavuguruye imyishyururire y’inguzanyo zisaga 40%, bivuze ko 40% by’abakiliya bawe batishyura inguzanyo. Hejuru y’ibyo ariko ntekereza ko ikibazo gikomeye cyane ari ukuba utabona neza igihe ibintu bizarangirira. Ese aba bantu bazabasha gukomeza ibikorwa?”

Ibyo ngo byatumye batangira kubara ko bashobora guhomba inguzanyo nyinshi, binagira ingaruka ku mikorere ya Banki ya Kigali.

Gusa avuga ko ubu hari icyizere ko ubukungu buzagenda bugana mu cyerekezo kizima, kuko ibikorwa byinshi byatangiye gusubukurwa, nubwo bigaragara ko icyorezo ntaho cyagiye.

Icyicaro gikuru cya Banki Nkuru y'u Rwanda mu Mujyi wa Kigali

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages
. . . . . .