Uyu mujyi ufite ubukungu bwubakiye ku nganda z’indyoshya ndyo, ubuhinzi bw’imikindo n’ubukerarugendo buganje mu buryo bwihariye cyane ko hanafatwa nk’icyanya cy’umwe mu mirage ikomeye yasizwe n’abakurambere ku Isi.
Nta mpungenge zo gutemberera mu bihugu bituranye n’u Rwanda kuko zose zakuweho n’ubwisanzure buganje muri iki gihe aho ushobora kujya mu biri muri Afurika y’Uburasirazuba utikandagira na gato cyangwa ngo utake umutwaro w’ibyangombwa n’umuruho wo gusiragira igihe kirekire ubishaka. Upfa kuba wifitiye pasiporo yawe uragenda ukarambagira aho ushaka.
Urugendo rujya muri Zanzibar uturutse mu Rwanda ni umunyenga mu wundi bikaba akarusho ku wagendanye na RwandAir kuko rushira wumva ukinyotewe no kudamarara urebera Isi ahirengeye.
Ibi byiyongeraho serivisi nziza ubona bikagutera akanyamuneza no kumva ko ukiri mu rugo nubwo bwose uba uri mu kirere cy’andi mahanga. Bihera ku cyayi baguha, ugasanga cyuje icyanga cyo mu rw’imisozi igihumbi, watumiza amazi ugasanganizwa Inyange, ibiribwa na byo ukitoranyiriza ibikugera ku nzoka.
Ndabyibuka neza twahagurutse i Kigali mu gitondo akazuba kamaze kurasa! Indege feri ya mbere yayifatiye kuri Kilimanjaro International Airport (KIA). Aho twahagaze nk’isaha imwe yongera gufata amavuta ari na ko abagenzi bamwe bavamo abandi binjira.
Dutemberane muri Dar Es Salaam gato…
Mu rugendo rwa kabiri twafashe ikirere twerekeza i Dar Es Salaam tugeze aho tuhitegeye ntungurwa no kubona uburyo ari umujyi wagutse cyane, ntangira kubona inzu nyinshi kandi nini, naterera akajisho hakurya nkabona n’amazi menshi cyane ari yo Nyanja y’u Buhinde.
Umubyigano uba ari wose aho abinjira n’abasohoka kuri Julius Nyerere International Airport bakirirwa, gusa kuba u Rwanda ruri mu Muryango wa Afurika y’Uburasirazuba ntako bisa pe! Abo muri ibi bihugu twari ku murongo wacu ndetse nta mwanya muremure twahamaze.
Uko Umujyi wa Dar Es Salaam wagutse ni nako ubonekamo ubucuruzi aho utambutse hose! Ni ha hantu ukibona amashashi ku muhanda, ntibitinda ngo ukubitane n’ucuruza ibiribwa abizunguza. Natunguwe no kubona n’ahari ingoro ziyubashye cyangwa mu duce twifite ibi na ho ari ko bimeze, bitandukanye no mu Rwanda aho isuku uyisanga hose.
Mbere y’uko nerekeza muri Zanzibar nabanje kujya ahitwa Slipway Beach hari Restaurent yitwa Thai Kani itegura amafunguro amenyerewe mu bihugu bya Aziya (Japanese, Seafood, Sushi) akenshi niho usanga abantu benshi bafata ayo mafunguro kandi bitegereza ubwiza bw’izuba riba ririmo kurenga rinyuze hejuru y’inyanja. Biba ari ibyiyumviro bidasanzwe ku muntu ubibonye ku nshuro ya mbere!
Iyo uhagurutse i Dar Es Salaam werekeza mu Kirwa cya Zanzibar ukoresheje ubwato narwo ni urugendo rushimishije cyane ko rukorerwa mu bwato mu Nyanja hagati rukamara amasaha agera kuri abiri.
Uru rugendo umugenzi aba asabwa kwishyura $50, $40, $25, bitewe n’aho ashaka kwicara, ariko njye nafashe umwanya wo hanze aho ngenda ndora neza amazi ndetse n’ibyambu ari na ko mbasha gufata amafoto.
Iyo uhagurutse i Dar Es Salaam saa moya za mu gitondo ugera aho ubwato buba butegereje abantu mu gitondo kare ukakirwa n’izuba riba rirasira hejuru y’amazi ku buryo ubona ari ibintu binogeye ijisho wongeyeho umuyaga wuzuye amafu ugenda wumva mu nyanja hagati.
Zanzibar ibitse amateka yihariye
Iyo utangiye gusatira Zanzibar ubona amato menshi atandukanye mu mazi hanyuma mwagera aho muviramo mukakirwa n’amagambo ari mu Kiswahili avuga ngo “Karibu Zanzibar” haba ari no ku cyambu, aho ubona amato manini ndetse na za kontineri nyinshi, ikintu cya mbere ukora ni ukunyura ku bashinzwe abinjira n’abasohoka hanyuma ukabona kwerekeza aho ushaka hose muri Zanzibar.
Uhita winjira mu Mujyi uzwi nka ‘Mji Mkongwe’ cyangwa Stone Town mu Cyongereza. Ufite umwihariko wo kurangwamo inzu zishaje cyane ku buryo udasobanuriwe ushobora gukeka ko ubwato bwabayobeje bukabajyana ahandi.
Akumiro kambereye ako kuwuzenguruka hose ngasanga huzuye inzu zishaje gusa gusa! Umwe mu bansobanuriye yambwiye ko habitse amateka ku buryo n’uhatuye atemerewe kuba yasenya ngo avurure cyangwa ngo ahindure uburyo inyubako iyo ari yo yose yaho yubatsemo.
Ni inzu ushobora gukeka ko ziyuburura bitewe n’uburyo ushobora kubona hoteli uyirebeye inyuma ugakeka ko ari inzu y’igisazira kitabamo abantu ariko wakwinjiramo gato ugatangira kubona ubwiza bwayo n’uburyo itatse bya gihanga bituma nta mukerarugendo utifuza kurara muri uyu mujyi nubwo hari ikindi gice cyatangiye kubakwa mu buryo bugezweho muri Zanzibar.
Iyi myubakire ngo ifitanye isano n’amateka maremare y’Abarabu ubwo bahageraga bwa mbere ariko igitangaje kurushaho ndetse kikaba umwihariko w’uyu mujyi ni uko hari n’uruvangitirane rw’inyubako z’Abaperesi, Abarabu, Abahinde n’Abanyaburayi bose bagiye bahafata mu binyejana bitandukanye. Ku bw’iyi mpamvu byanatumye uyu mujyi ugirwa na UNESCO igice cyihariye ndangamateka mu 2000.
Mji Mkongwe hari inyubako zifite amateka yihariye cyane nk’iyitwa House of Wonders izwi nk’ubuturo bw’abitwaga Aba-Sultan bagiraga ikuzo rya mbere ku myanya y’ubuyobozi muri Zanzibar. Ni yo nyubako izwi cyane muri uyu mujyi w’amateka yihariye.
Hanagaragara ibindi bice birimo nk’icyo uba witegeye iyo uri kwa Sultan kizwi cyane nka Old Fort cyangwa Ngome Kongwe kijya kugira ishusho y’ikibuga cy’umupira. Habitse amateka yo kuva mu kinyejana cya 17 ubwo Abanya-Oman baharwaniraga birinda kuhamburwa n’Abanyaburayi. Aha ni naho hakira iserukiramuco rikomeye rya film rizwi nka Zanzibar International Film Festival cyangwa ZIFF mu mpine.
Zanzibar yaruriye abirabura mu gihe cy’ubucakara
Amatsiko yanjye atarashira nageze ahandi hantu hari urusengero runini cyane rw’Abangirikani ruri ku muhanda wa Mkunazini ariko bivugwa ko rwahoze ari isoko rikomeye ry’abacakara!
Ni igice gifite amateka y’ububabare bukomeye ndetse rikaba rimwe mu isoko ry’abacakara ryo mu gihe cya vuba kuko hafunzwe n’Abongereza mu 1983. Abagurishwaga bahazanwaga baziritse bikomeye bakavanwa ahantu hatandukanye bari mu mato ku buryo uwagiraga uburwayi cyangwa intege nke yabaga yakwitaba Imana cyangwa akajugunywa mu mazi.
Muri aka gace hagaragara ibimenyetso bitandukanye by’icuruzwa ry’abacakara ndetse n’ibibumbano bigaragaza uko babohwaga ku biti biremereye hapimwa imbaraga zabo udatatse cyangwa ngo arire akagira igiciro kinini mu igura n’igurisha.
Hari n’ubuvumo bitakorohera n’ubutemberejwemo kumara iminota ibiri yumva agihumeka neza ariko ni hamwe mu hantu haruriye abacakara biratinda kuko bo bahafungirwaga igihe kirekire.
Iki gice kiranga ubucakara bivugwa ko bwamaze hafi ikinyagihumbi bukorerwa abo mu bwoko bwa ‘Bantu’ (Zanj) babaga mu bice muri iki gihe bituyeho Kenya, Mozambique na Tanzania.
Ibitabo bitandukanye by’amateka bigaragaza ko ubwo bucakara bwakorerwaga mu Nyanja y’u Buhinde bwatumye abagera kuri miliyoni 17 batwarwa bunyago mu bihe bitandukanye ndetse Abirabura babarizwa muri miliyoni eshanu bakagurwa n’Abarabu b’Abiyisilamu bavaga mu Burasirazuba bw’Isi kuva mu 1500 kugeza mu 1900.




















































Amafoto: Olivier Mugwiza




Ibitekerezo 0