00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Abagize uruhare mu kugurisha isoko ryo ku Mulindi basabiwe gufungwa by’agateganyo

Yanditswe na Ntabareshya Jean de Dieu
Kuya 14 May 2026 saa 06:38
Yasuwe :

Ubushinjacyaha ku rwego rw’Ibanze rwa Gasabo, rwasabye Urukiko rw’Ibanze gutegeka ko batatu bakekwaho ibyaha byo gukoresha nabi umutungo ufitiye rubanda akamaro n’icyo gufata icyemezo gishingiye ku itonesha bafungwa iminsi 30 y’agateganyo.

Byasabwe kuri uyu wa 14 Gicurasi 2026, mu rubanza ku ifunga n’ifungurwa ry’agateganyo, Ubushinjacyaha buregamo Me Bagomora Bigirumwami Charles, Umuhesha w’Inkiko w’Umwuga, Me Habimana Vedaste n’umushoramari Nkeramihigo Jean Bosco.

Ubushinjacyaha bubarega bushingiye ku igurishwa ry’umutungo wa Koperative CO-CPPAR ugizwe n’isoko ryubatswe ahazwi nko ku Mulindi.

Bwasobanuye ko mu 2022, Me Bagomora Bigirumwami Charles yahawe inshingano yo kwegeranya no kugabanya umutungo w’iyo koperative kuko yari imaze gushyirwa mu bihombo.

Mu gushyira mu bikorwa icyo cyemezo cyari cyafashwe n’Urukiko rw’Ubucuruzi ni bwo yakoze ibyo byaha nk’uko bubisobanura.

Imitungo yagombaga kugurishwa harimo isoko ryo ku Mulindi n’ibirikubiyemo. Me Bagomora yashatse umuhesha w’inkiko Habimana Vedaste amuha akazi ko kurigurisha mu cyamunara.

Bwasobanuye ko bumvikanye ko Cyamunara izakora hifashishijwe amabahasha kandi harashyizweho uburyo bw’ikoranabuhanga nk’uburyo bukurikije amategeko.

Ubushinjacyaha buvuga ko hari ibyirengagijwe bijyanye n’amategeko mu kugurisha umutungo ari naho bakoreye icyaha cyo gukoresha nabi umutungo ufitiye rubanda akamaro.

Ubushinjacyaha kandi buvuga ko umutungo wagurishijwe amafaranga make cyane ugereranyije n’agaciro wari ufite kuko wagurishijwe kuri 2.520.000.000 Frw mu gihe igenagaciro ryateganyaga agaciro k’arenga miliyari 7 Frw.

Bugaragaza kandi ko Bagomora yari afite ububasha bwo kuba yagurisha umutungo ariko ahitamo guha akazi Habimana Vedaste byatumye hatangwa miliyoni 15 Frw nk’igihembo cy’umuhesha w’inkiko.

Nkeramihigo Jean Bosco wegukanye iryo soko, akurikiranyweho icyaha cyo kuba icyitso kuko yemeye kwitabira iyo cyamunara kandi abibona ko ikozwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko ndetse akaba ari na we uyegukana.

Ku cyaha cyo gufata icyemezo gishingiye ku itonesha, Ubushinjacyaha buvuga ko tariki ya 6 Nzeri 2024 ari bwo Cyamunara yakozwe. Yari ikozwe ku nshuro ya gatatu.

Me Habimana Vedaste amaze kuyikoresha yakoze inyandiko mvugo bemerera Nkeramihigo kwishyura mu gihe kirenga iminsi itatu ngo nabyo bitubahirije amategeko, aza kwishyura tariki ya 16 Nzeri 2024 hashize iminsi 10 kuko yabanje gushaka inguzanyo muri banki kandi nyamara itegeko riteganya ko umuntu atagomba kurenza iminsi itatu.

Ubushinjacyaha busanga ari amahirwe yahawe anyuranyije n’amategeko kugira ngo ajye gushaka inguzanyo muri banki ari nayo mpamvu bigaragara ko habayeho gufata icyemezo gishingiye ku itonesha.

Nkeramihigo we akaba akurikiranyweho kuba icyitso muri cyo.

Bwerekanye ko hari impamvu zikomeye zituma bubakekaho ibyo byaha zirimo amasezerano agaragaza ko Me Bagomora yahaye akazi Me Habimana, raporo yahawe ya Cyamunara, kuba Habimana Vedaste yemeye ko Bagomora ari we wamuhaye akazi.

Hari kandi kuba Habimana yemera ko ari we wakoresheje iyo cyamunara, akemera ko hakoreshejwe amabahasha ntihakoreshwe ikoranabuhanga mu gihe Nkeramihigo yemera ko ari we wegukanye uwo mutungo muri Cyamunara.

Bwabishingiyeho busaba ko bakurikiranwa bafunzwe by’agateganyo kubera hari impamvu zikomeye zituma bakekwaho kuba ibyaha barabikoze, kuba ari ibyaha by’ubugome, impungenge z’uko batoroka ubutabera cyangwa bakaba babangamira iperereza rigikorwa.

Me Bagomora yatatse gufungwa binyuranye n’amategeko

Ku wa 30 Mata 2026 ni bwo Bagomora na bagenzi be bahamagajwe icyo gihe Umugenzacyaha amubaza kuri iyo dosiye ariko anamubwira ko atongera gutaha.

Me Bagomora yasobanuye ko hashingiwe ku ngingo ya 48 y’Itegeko rigenga urugaga rw’Abavoka kandi yirengagijwe, nta mpamvu ubugenzacyaha bwari bufite yo kumufunga butamenyesheje Perezida w’Urugaga, asaba Urukiko gukurikiza amategeko rugategeka ko ahita arekurwa.

Bagaragaje ko icyemezo cya cyamunara cyaregewe mu Rukiko rw’Ubucuruzi, icyemezo cyafashe kijuririrwa mu Rukiko rukuru rw’Ubucuruzi nabwo abarega ntibanyurwa, ubu bakaba bageze mu Rukiko rw’Ubujurire.

Abanyamategeko be batandatu basobanuye ko atari akwiye gufungwa kuko ibikorwa yakoze bitagize icyaha.

Umwe ati “Niba yarafashwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko akwiye guhita afungurwa.”

Hagaragajwe ko mu rubanza RDP 00548/2023/TB/KCKRO harimo ikibazo nk’icyo kandi Urukiko rwafashe icyemezo cyo kurekura umwavoka waregwaga kuko hatari hubahirijwe amategeko ubwo yafatwaga agafungwa.

Basabye ko kuba hatarubahirijwe inzira zo gufungwa ngo bibanze kumenyeshwa uhagarariye Urugaga rw’Abavoka mu Rwanda, Me Bagomora yafungurwa by’agateganyo.

Ubushinjacyaha bwasobanuye ko bitari ngombwa ko habanza kumenyeshwa kuko yari akurikiranyweho ibyaha by’ubugome bityo ko inzitizi yatanzwe itahabwa ishingiro.

Perezida w’Urukiko ari na we wayoboye iburanisha, yategetse ko inzitizi yatanzwe yazasuzumirwa hamwe n’urubanza ku ifunga n’ifungurwa.

Ibyaha byatewe utwatsi

Me Bagomora yerekanye ko icyemezo cy’Urukiko rw’Ubucuruzi cyo kwegeranya no kugabagabanya umutungo ababerewemo umwenda n’iyo koperative cyafashwe 2022 ariko ibibazo byari byatangiye mu 2020.

Ushinzwe gucunga igihombo ntabwo akora wenyine, haba komite ari na yo yemeje ko hagomba kuba cyamunara.

Yanemeje kandi ko itegeko ryamwemereraga gushaka umufasha uzobereye mu kugurisha imitungo ari ho hemejwe Habimana Vedaste wari umaze imyaka irenga 20 ari umuhesha w’inkiko kandi abikora neza.

Yemeje ko yari afite uburenganzira bwo kugurisha ariko atari kwiharira imirimo kandi kuko byashoboraga guteza ikibazo.

Ku bijyanye no kugurisha umutungo ku giciro gito, yavuze ko byabazwa umuhesha w’inkiko ariko hemejwe gutanga uwo mutungo ku watanze miliyari 2,5 Frw kuko ari we watanze menshi mu ipiganwa.

Nyuma y’icyamunara hishyuwe Equity Bank yari yatanze inguzanyo arenga miliyari 2 Frw n’abandi bari baberewemo imyenda, hanasigara arenga miliyoni 100 Frw.

Habimana Vedaste yashimangiye ko ibyo aregwa bitagize icyaha kuko Cyamunara yakoze yakurikije amategeko.

Ati “Umushinjacya azi neza ko ibyo ari kuvuga atari icyaha ndetse bidashobora no kuba icyaha…Cyamunara ndemera ko nayikoze kandi nkemera ko yakurikije amategeko ayigenga.”

Yasobanuye ko iyo cyamunara igendeye ku ngingo ya 49, agace ka 10 k’itegeko rigenga umwuga w’abahesha b’inkiko.

Yanasobanuye ko Cyamunara yakozwe inshuro eshatu ari na ko amatangazo atangwa kugira ngo hahamagarirwe abantu benshi bashoboka gupiganwa.

Kuri Cyamunara ya mbere nta muguzi wabonetse, iya kabari hatanzwe miliyari 1,5 Frw, iya gatatu aba ari bwo haboneka miliyari 2,5 Frw kuko ari we watanze menshi.

Yagaragaje ko ibyo Ubushinjacyaha bwita icyaha atari cyo, abwira umucamanza ko anyotewe guhabwa ubutabera.

Ku kijyanye n’igihe cy’iminsi 10 yashize, uwatsinze atarishyura, Habimana yavuze ko nta gihe cyo kwishyura kigenwa ahubwo abantu babyumvikanaho.

Yagaragaje ko nta mpamvu n’imwe yatuma akurikiranwa afunzwe, ko atazabura kwitaba Ubushinjacyaha mu gihe buzaba bumukeneye.

Nkeramihigo we yagaragaje ko adakwiye gukurikiranwa kuko yitabiriye Cyamunara akaba ari we utsinda bityo ko nta cyaha kirimo.

Yanagaragaje ko kuva yagura umutungo ukiri mu maboko ya koperative kandi nyamara atanga inyungu ya banki buri mwaka.

Yanemeye gutanga ingwate y’inzu ifite agaciro ka miliyari 40 Frw aho gufungwa iminsi 30 y’agateganyo.

Icyemezo cy’Urukiko kizasomwa ku wa 19 Gicurasi 2026 saa Cyenda.

Isoko ryo ku Mulindi ryagurishijwe mu Cyamunara arenga miliyari 2,5 Frw ariko abanyamuryango ba koperative banze kubyemera

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages