Mu gihe u Rwanda rwitegura amatora y’abayobozi b’inzego z’imitegekere y’igihugu zegerejwe abaturage n’abahagarariye ibyiciro bitandukanye, urubyiruko rufite amahirwe yo kugira uruhare mu cyerekezo cy’aho igihugu cyerekeza. Ku wa 24 Ukwakira 2026, amatora azatangirira ku rwego rw’Umudugudu, akaba ari umwanya mwiza ku rubyiruko rwemerewe gutora wo kugaragaza uruhare rwarwo mu miyoborere y’igihugu.

Urubyiruko ni imbaraga z’igihugu. Kuba rufite umubare munini mu baturage b’u Rwanda, bisobanura ko ijwi ryarwo rifite agaciro gakomeye mu kubaka ejo hazaza. Ariko kugira uruhare mu iterambere ntibigarukira ku kuvuga ibyo twifuza cyangwa kunenga ibitagenda neza. Bisaba no kugira uruhare mu gufata ibyemezo, guhera ku rwego rw’Umudugudu dutuyemo.

Guhitamo umuyobozi ni uguhitamo icyerekezo. Umuyobozi mwiza ashobora kugira uruhare mu guteza imbere imibereho myiza y’abaturage, ibikorwa remezo, uburezi, ikoranabuhanga, umutekano n’imiyoborere myiza. Ni yo mpamvu urubyiruko rudakwiye gufata amatora nk’igikorwa gisanzwe, ahubwo rukwiye kuyabona nk’amahirwe yo kwihitiramo abazahagararira inyungu zarwo n’iz’abaturage muri rusange.

Rubyiruko, igihe cyo gutora ni igihe cyo gutekereza ku bushobozi bw’abakandida, ubunyangamugayo bwabo, ibyo bashobora kugeza ku baturage n’ubushake bafite bwo gukorera inyungu rusange. Ntitugahitemo dushingiye ku bucuti gusa, ku marangamutima cyangwa ku byo umuntu yasezeranyije, ahubwo tujye duhitamo dushingiye ku bushobozi n’ibikorwa bifatika.

U Rwanda rukomeje kwihutisha ikoreshwa ry’ikoranabuhanga no koroshya serivisi zihabwa abaturage. Ibi bitanga amahirwe menshi ku rubyiruko, ariko bisaba ko na rwo rugira uruhare mu miyoborere, rugatanga ibitekerezo, rukemura ibibazo by’abaturage kandi rugafasha mu guharanira ko iterambere rigera kuri bose.

Ndetse n’utazaba umukandida ashobora kugira uruhare mu miyoborere y’igihugu. Ushobora gutora, kwitabira inama z’abaturage, gutanga ibitekerezo no gufatanya n’abayobozi mu gukemura ibibazo by’aho utuye. Ibyo byose ni uburyo bwo kubaka igihugu gifite abaturage bashishikajwe n’iterambere ryabo.

Ku rubyiruko rwemerewe gutora, ubutumwa ni bumwe: ntuzasibe amatora. Tegura igihe cyawe, witabire ku gihe, kandi uhitemo neza. Shishikariza n’urungano rwawe kubikora. Ejo hazaza h’igihugu ntihubakwa n’abandi gusa; natwe tugomba kubigiramo uruhare.

Ijwi ryawe rifite agaciro. Toranya neza, ugire uruhare mu kwihitiramo abayobozi bazakorana nawe mu kubaka u Rwanda twifuza.

Umuvugizi Wungirje wa Guverinoma y'u Rwanda, Uwera Jean Maurice