Kizito Mihigo w’ibyishimo yahindutse igikoresho cy’abanzi b’igihugu

Yanditswe na Mukagasana Yolande
Kuya 27 Gashyantare 2020 saa 09:06
Yasuwe :
0 0

Kizito Mihigo yari uwarokotse Jenoside yakorewe abatutsi. Nahuriye na we mu Bubiligi, ni we waje kunshaka, yashakaga ko duhura. Ntiyigeze ampamagara na rimwe mu izina ryanjye bitari uko atari arizi, ahubwo natekerezaga ko ari ukubera icyubahiro. Iwanjye nabonaga ahafata nk’iwe ariko na none hakaba kure y’abe.

Nabonaga ari umuhungu ufite intego ku muziki we yakundaga kuruta ibindi byose. Kizito yambwiye uko yarokotse Jenoside anambwira uko yisanze mu Bubiligi abikesha ubufasha bwa Perezida Paul Kagame w’u Rwanda yanashimiraga byimazeyo. Inzozi ze zari ukurangiza amasomo, nyuma agasubira mu Rwanda agashinga ishuri ryigisha muzika. Yambwiye ko yize umuziki mu Bubiligi mbere yo kujya kuwuminuza mu ishuri ry’i Paris (Conservatoire de Paris). Numvaga nzi byose kuri we.

Sinakwibagirwa ukuntu rimwe na rimwe nagiye mwikoma ndetse nkanamusubiza mu nzira ikwiye ubwo yari atangiye kujya aririmba mu bikorwa bitandukanye birimo misa yo kwibuka ya tariki 6 Mata y’abahakana jenoside ihinyuza ibikorwa byo kwibuka jenoside yakorewe Abatutsi biba biteganyijwe guhera tariki ya 7 Mata nk’uko bisanzwe.

Muri iyi misa, bashyira imbere ko habayeho jenoside ebyiri. Ibi byananiraga kubyakira ariko natekerezaga ko byaterwaga n’ukuntu yari akiri muto mu myaka ndetse n’urukundo yari afitiye muzika.

Sinzigera mveba Kizito ku kuba yariyahuye kuko twese tubana ibikomere bifite inkomoko kuri jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda twabashije kurokoka. Nabonaga Kizito yarasaga n’uwituriye mu nzozi. Iyo wituriye mu nzozi hanyuma izo nzozi zigahinduka umuyonga, ntacyo utabasha gukora kubwo kwiheba kuko uba wabuze amajyo n’amaza.

Hari urwibutso rushobora kuba nta kinini ruvuze kuri mwe ariko ryanyuze, Kizito niwe muntu wenyine wamperekeje ku kibuga cy’indege cya Zaventem ubwo nari mvuye mu Bubiligi ngarutse gutura bushyashya mu Rwanda. Byankoze cyane ku mutima. Nzahora mbimushimira. Yarambwiye ati: "Uragiye, nzagusanga yo." Yari afite nimero yanjye ya telefone yo mu Rwanda, ndetse yanyijeje ko azampamagara nagaruka mu gihugu. Sinigeze menya igihe yagereye mu Rwanda kuko atigeze abimenyesha. Nahuye nawe by’amahushuka i Kigali nyuma y’imyaka ibiri irenga atashye, nahise numva hagati yacu harajemo igihu. Naramwitegerezaga nkabona asigaye yifata nk’uwageze yo! Natangajwe n’uburyo uko yamfataga mbere byari byarahindutse mu buryo budasanzwe.

Numvise ko hari indirimbo ya Kizito kuri Youtube yari yasohotse umunsi ubanza yise "Igisobanuro cy’urupfu". Mu Gifaransa ngenekereje, bisobanuye "L’explication de la mort". Ntabwo amatwi yanjye yabashaga kubyiyumvisha. Ntabwo numvaga uburyo amagambo ari muri iyi ndirimbo yaba afite inkomoko kuri Kizito kuko yari ahabanye bikomeye n’ibiganiro nagiye ngirana nawe ku birebana na jenoside, kuyipfobya ndetse no kuyihakana.

Numvise inshuro nyinshi iyi ndirimbo nikurikiranya nshaka kugenzura neza niba ari Kizito wayiririmbagamo. Nahise mfata icyemezo bwangu cyo guhamagara Kizito. Yaranankundiye aranyitaba, byahise bishimangira uburyo uyu musore atari akiri umwe namenyeye mu Burayi. Yari yarahindutse. (Namubuzaga amahwemo?) Ubwo namubazaga impamvu yamuteye gukora indirimbo yapfobyaga jenoside, agerageza kuyihagararaho anyumvisha ko ntacyo itwaye. Namubwiye ko yakomerekeje abarakotse jenoside yakorewe Abatutsi ndetse ko yari yashyize igorora abajenosideri, abayipfobya ndetse n’abayihakana. Ntabwo yabonye icyo ansubiza. Namubajije niba kuri we abo yapfushije muri jenoside yabagereranya n’abishwe n’impanuka cyangwa indwara, yakomeje kutabasha kunsubiza ndetse ahita anakupa telefone.

N’umujinya, nabiganiriyeho n’inshuti zari zizi neza Kizito ndetse mfata icyemezo cyo kumureka we n’inshuti ze mu buhone. Nyuma y’uko inshuti zanjye zikomeje kuntitiriza, nafashe icyemezo cyo kongera kumuhamagara. Ntabwo yafataga telefone. Namuhamagaye kenshi cyane ndeba ko yageza aho anyitaba. Yaje kunyitabana umujinya mwinshi ambwira ko niba nifuza kumuvugisha nasaba gahunda ku biro bye [kuri reception]. N’akumiro kenshi, nagize nti: "Kizito, unyihanganire ntabwo nzongera kukubuza amahwemo kuri iyi mpamvu. Ushobora gusiba nimero yanjye, nanjye iyawe ndayigira ntyo kuko ntekereza ko nta kintu njye nawe tugifite cyo kuganiraho. Ubwo nibwo bwari ubwa nyuma navuganye na Kizito.

Nari mfite urugendo umunsi wari gukurikira, nuko ubwo ntashye nimugoroba nsanganizwa inkuru y’uko Kizito yari afunzwe azira kugambanira igihugu cye no kugicurira imigambi mibisha, yanemeye n’ibyaha! Twakunda Kizito cyangwa twamwanga, nta kintu na kimwe cyashobora cyangwa cyazashobora guhindura imiterere y’ibintu. Ntakiriho ndetse ntazigera yongera kugaruka mu buzima. Yafashe icyuma agikoza mu bikomere by’abacitse ku icumu bamukundaga nkanjye, bari baragize icyizere cyinshi muri we. By’ikirenga, yateye icyasha urupfu rwa se ndetse anototera kwibuka jenoside yakorewe Abatutsi.

Yongeye kujandika nyina mu bikomere bya jenoside bitanateze gukira kuko kubura umwana we ari agahinda kihariye ndetse n’ikindi gikomere cy’inyongera. Naho ku bavuga ko yari umukozi w’amahoro, mutekereza iyaba yagarukaga mu bazima niba yakwishimira gusoma ibimaze iminsi biri kumuvugwaho.

Imbuga nkoranyambaga, imiryango itegamiye kuri Leta yewe na za radiyo zo hanze bose bavuga ko utavugaga rumwe na Leta. Dufate ko uko babivuga ari byo, ni ubuhe buremere wari ufite mu ruhando rwa politiki kugira ngo Perezida wacu wagufashe nk’umuhungu we atekereze kukwica, we wanaguhaye imbabazi ku bidakwiye kubabarirwa? Igikorwa ubwanjye ntari no kubasha gukora. Ntekereza ko iyo ukorana n’abanzi b’igihugu, usibye kuguhindura igikoresho cy’irimbuka ryawe, icyo guhakana ubuzima bwawe, amateka yawe n’uwo uri we, nta kindi bakoze.

Ikibabaje ni uko utari wenyine [wahinduwe igikoresho]. Abakugize igikoresho cyo kwirwanya ubwawe kuri ubu bashobora gukora umunsi mukuru kuko kuri njye uri uwiyongera ku bazize jenoside.

Kizito, ntabwo njora igikorwa cyawe. Cyangwa se wambeshye by’igihe kinini ariko sinabasha kubitahura, cyangwa se sinamenye uwo wari we nyabyo. Niba utureba iyo uri iyo, reba uburyo urupfu rwawo rwagizwe igikoresho cy’abanzi b’igihugu cyawe. Uyu munsi, umujinya nkufitiye wahindutsemo imbabazi kuko kuri ubu namaze kwiyumvisha neza ko nta gishobora gusenya kuruta kutanyurwa n’icyo uri cyo ndetse n’ibyo ufite.

Iyi nyandiko yashyizwe mu rurimi rw’Ikinyarwanda ni iya Yolande Mukagasana, Umunyarwandakazi, umwanditsi, impirimbanyi n’uwarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi.


Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Kwamamaza