00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Guverinoma yashimye umurava wa Musenyeri Rukamba mu guteza imbere imibereho y’Abanyarwanda (Amafoto)

Yanditswe na Prudence Kwizera
Kuya 12 Ugushyingo 2022 saa 09:07
Yasuwe :

Minisitiri w’Intebe, Dr Ngirente Edouard, yashimye umusanzu n’umurava wa Musenyeri wa Diyosezi Gatolika ya Butare, Philippe Rukamba mu guteza imbere igihugu mu burezi, mu buzima no mu mibereho myiza y’abaturage abinyujije mu buryo butandukanye.

Yabigarutseho kuri uyu wa Gatandatu tariki ya 12 Ugushyingo 2022 ubwo yitabiraga ibirori byo kwizihiza Yubile y’imyaka 25 Musenyeri Philippe Rukamba amaze ahawe inkoni y’Ubwepisikopi.

Uyu munsi mukuru watangiranye n’igitambo cya misa cyabereye mu mbuga ya Diyoseze Gatolika ya Butare kiyoborwa na Arkiyepiskopi wa Kigali, Karidinali Antoine Kambanda.

Nyuma ya misa hatanzwe ubutumwa butandukanye bushimira Musenyeri Rukamba ku bikorwa byiza yakoze mu myaka 25 amaze ari Umwepisikopi akaba amaze n’imyaka itandatu ari Perezida w’Inama y’Abepisikopi mu Rwanda ndetse by’umwihariko akaba anashinzwe uburezi gatolika.

Minisitiri w’Intebe yabanje kumugezaho indamutso ya Perezida wa Repubulika, Paul Kagame, avuga ko amushimira ibikorwa bye.

Yagize ati “Nyakubahwa Perezida wa Repubulika yambwiye ngo nkubwire ko agushimira cyane ku bw’ubutumire wamugejejeho, akanashimira Kiliziya Gatolika muri rusange ku bufatanye muhora mugirana na Leta kandi mudahwema kudutumira igihe cyose mufite ibyiza byo kwizihiza noneho cyane cyane kuri iyi Yubile y’imyaka 25 ubaye Umwepisikopi.”

Yakomeje avuga Kiliziya Gatolika ari umufatanyabikorwa wa Leta mwiza mu guteza imbere igihugu binyuze mu burezi, ubuzima n’imibereho myiza y’abaturage.

Yavuze ko mu gihe hizihizwa yubile nk’iyi ari umwanya mwiza wo kongera gushimira Kiliziya Gatolika uburyo ikomeza gufatanya na Leta mu guteza imbere u Rwanda.

Ati “Uruhare rwa Kiliziya Gatolika ruri mu nzego nyinshi zitandukanye ariko rugaragarira cyane cyane mu bijyanye n’uburezi, ubuzima n’imibereho myiza y’abaturage muri rusange.”

By’umwihariko yashimye uruhare rwa Diyoseze Gatolika ya Butare mu kubaka umuryango nyarwanda.

Yakomeje ku bikorwa bya Musenyeri Rukamba

Dr Ngirente yagarutse kuri bimwe mu bikorwa bya Musenyeri Philippe Rukamba avuga ko Guverinoma y’u Rwanda ibimushimira by’umwihariko.

Yavuze ko mu rwego rwo guteza imbere uburezi yashinze Seminari Nkuru ya Nyumba kandi afasha Abalayiki benshi kwiga mu Rwanda no mu mahanga; binyuze muri Caritas yakomeje kwita ku abana baturuka mu miryango ikennye abashakira amashuri, amafaranga y’ishuri n’ibikoresho.

Ati “Iyo ni inkunga ikomeye ku burezi bw’umwana w’umunyarwanda.”
Yashimiye Musenyeri Rukamba uburyo yakomeje gufatanya na Leta y’u Rwanda mu gukemura ikibazo cy’abana bava mu ishuri, abajya mu buzererezi, abangavu batwita imburagihe, abajya mu biyobyabwenge n’izindi ngeso mbi.

Musenyeri Rukamba yavuze ko yagizwe Umwepiskopi mu bihe bitoroshye ariko akora umurimo we nk'umugaragu

Yagarutse ku musanzu mu ishingwa ry’amashuri yigenga harimo ay’incuke, abanza n’ayisumbuye ndetse na Kaminuza Gatolika y’u Rwanda.

Yavuze ko mu buzima, Musenyeri Rukamba yagaragaje umurava mu kwita ku bigo nderabuzima 16 bya Diyoseze ya Butare harimo n’ibyo yashinze ndetse n’ibitaro bya Gakoma.

Mu bumwe n’ubwiyunge n’isanamitima, yavuze ko Musenyeri Rukamba yagize uruhare mu bikorwa by’isanamitima, kubanisha neza abanyarwanda no kubatoza gukundana.

Dr Ngirente ati "Mu izina rya Guverinoma y’u Rwanda ndagira ngo ngusezeranye ko ubufatanye mufitanye na Leta y’u Rwanda buzahoraho ndetse tuzakomeza kugufasha mu nshingano zawe kugira ngo uzikore uko zikwiye n’abo mufatanya."

Yasabye andi madini gukomeza ubufatanye na leta nk’uko yabitangiye by’umwihariko mu kurwanya imirire mibi, igwingira, ubusinzi, ibiyobyabwenge n’ibindi bituma abana bata amashuri bigatuma n’umuryango udatekana.

Ngarambe Telesphore wavuze mu izina ry’abakirisitu, yashimye Musenyeri Rukamba ibikorwa byiza abakorera avuga ko ari umushumba wegera intama ze kandi akajya kuzishakira ibizitunga hirya no hino.

Yavuze ko yabafashije komorwa ibikomere bikomoka kuri Jenoside yakorewe Abatutsi, bareka urwango, urwikekwe no kwiheba, abahindura abagabuzi b’amahoro.

Yamushimiye ko yabatoje kubabarira no kuba neza mu mahoro bagamije kubaka igihugu cyiza kizira amacakubiri.

Musenyeri Rukamba yagarutse ku byamufashije gukora neza

Musenyeri Rukamba yavuze ko yagizwe Umwepisikopi mu bihe bitoroshye ariko yakoze umurimo we nk’umugaragu.

Ati “Hari ku wa Gatandatu tariki ya 12 Mata 1997 ni cyo gihe naherewe Ubwepisikopi muri iyi Kiriziya. Cyari igihe gikomeye, icyo gihe mu gihugu hose hari umutima mubi w’agahinda n’urwango, cyari igihe cy’amarira menshi nyuma y’imyaka itatu gusa Jenoside yakorewe Abatutsi ibaye.”

Yavuze ko yavutse ari umwana wa Kiliziya ahabwa amasakaramentu yose, ababyeyi be bamurera neza ari naho Imana yanyuze imuha imirimo y’ubupadiri n’ubwepisikopi.

Yasobanuye ko mbere yo kuba Umwepisikopi yigishijwe n’Abapadiri babiri aribo Paul Bourgeois na Rwahundi Claver, bamuha impamba azitwaza.

Ati “Mu nyigisho Padiri Rwahundi yampaye yanyumvishije ko ndi umugaragu kandi ko umugaragu akora igishimisha shebuja. Yambwiye ko ntagomba kubwira Imana ngo nagukoreye iki none nawe urampe kiriya.”

Yabibukije ko mu kinyarwanda bavuga ngo ‘Imana iraguha ntimugura kuko iyo muguze iraguhenda’.

Ati “Umurimo wanjye rero nk’umushumba w’iyi Diyosezi nawukoze nk’umurimo w’umugaragu ugerageza gukora icyo shebuja yifuza mu mbaraga mfite ntiganyira."

Yavuze ko mu myaka 25 amaze ari Musenyeri amaze guha ubupadiri abagera ku 106 n’umwepisikopi umwe.

Yashimiye Abepisikopi n’abapadiri ndetse n’abakirisitu bakorana uburyo bafatanya muri byose bagamije ineza ya muntu.

By’umwihariko yashimiye inzego zitandukanye za Leta uburyo bafatanya guteza imbere igihugu n’imibereho myiza y’abaturage.

Musenyeri Rukamba mu gitambo cya misa ubwo yahazaga abakirisitu

Inshamake y’ubuzima bwa Musenyeri Rukamba

Musenyeri Rukamba Philippe yavutse tariki ya 26 Kamena 1948 mu muryango w’abakirisitu i Rwinkwavu mu Karere ka Kayonza mu Ntara y’Iburasirazuba; yabatijwe ku wa 29 Kamena 1948.

Yize amashuri abanza i Rwinkwavu, muri Rulindo, Rwamagana na Zaza. Mu 1961 yagiye kwiga mu Iseminari Nto ya Kabgayi na ho mu 1965 yinjira mu Iseminari yitiriwe Mutagatifu Pawulo ya Kigali kurangiza amasomo ye ajyanye n’Ikilatini n’Ikigereki.

Nyuma yaho ku wa 14 Nzeri 1968 yagiye kwiga muri Seminari Nkuru ya Nyakibanda akurkirana amasomo ya filozofiya na tewolojiya; ahabwa ubupadiri ku wa 2 Kamena 1974 na sewabo Musenyeri Bigirumwami Aloys.

Mu 1976 Rukamba yoherejwe i Roma kwiga amasomo ye ya kaminuza aho by’umwihariko yanditse igitabo ku mateka ya Mutagatifu Sipiriyani no ku guhorwa Imana.

Yagarutse mu Rwanda akomereza ubutumwa muri Paruwasi ya Rukoma muri Diyosezi ya Kibungo. Kuva mu 1983 kugeza mu 1991 yabaye umuyobozi wa Seminari Nto ya Zaza; mu 1991- 1992 yoherejwe i Kabgayi aho yari ashinzwe ubuzima bwa Roho z’abiga mu Iseminari.

Kuva mu 1992 yabaye Padiri Mukuru kuri Diyosezi ya Kibungo, mu 1995 aba umwarimu w’iyobokamana muri seminari Nkuru ya Nyakibanda.

Ku wa 18 Mutarama 1997 nibwo yabwiwe ko agiye kugirwa Musenyeri abihabwa ku wa 12 Mata 1997 na Musenyeri Sibomana Joseph muri Katedarale ya Butare.

Diyosezi Gatolika ya Butare iyobowe na Musenyeri Philippe Rukamba yubatswe ku wa 11 Nzeri 1961 nka Diyosezi ya Astrida na Papa Yohani wa XXIII, nyuma yaje kwitwa Diyosezi ya Butare ku wa 12 Ugushyingo 1963 na Papa Pawulo wa VI. Iyi Diyosezi ikorana bya hafi na Arikidiyosezi ya Kigali.

Bishimiye yubile Musenyeri Rukamba
Wari umunsi w'ibirori muri Diyosezi ya Butare
Korali Ijuru ya Katederali ya Butare yaririmbiye abitabiriye ibirori
Minisitiri w'Intebe, Dr Ngirente n'abandi bayobozi mu gitambo cya misa
Abihayimana b'ababikira bari bitabiriye ibi birori
Izere Louange Ora w'imyaka irindwi yaririmbiye Musenyeri Rukamba
Wari umunsi w'ibyishimo muri diyosezi ya Butare
Arkiyepiskopi wa Kigali, Cardinal Antoine Kambanda yavuze ko Musenyeri Rukamba yanyuze mu bihe bikomeye
Minisitiri w'Intebe, Dr Edouard Ngirente yashimye umusanzu n'umuhate wa Musenyeri Rukamba mu guteza imbere umuryango nyarwanda

[email protected]


Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages
. . . . . .