Ukuri kw’ibivugwa ku kinya gitangwa ubuzima buri hagati y’urupfu n’umupfumu (video)

Yanditswe na Uwase Joie Clarisse
Kuya 12 Werurwe 2020 saa 12:35
Yasuwe :
0 0

Ikinya kivugwaho byinshi, haba mu bato n’abakuru ku bagitewe n’abataragiterwa. Kugitinya kwacyo bifite imvano, akenshi giterwa ugeze aho rukomeye, hari ubuvuzi budasanzwe agiye gukorerwa hamwe ubuzima buba buri hagati y’urupfu n’umupfumu nk’uko Abanyarwanda babivuga.

Kugitinya kwacyo kandi bifite ishingiro cyane cyane wumvise ibikivugwaho iyo mu kugitera hakozwe ikosa, kuko n’inzobere mu buvuzi zemeza ko bishobora kugira ingaruka zirimo gupfa cyangwa gusinzira ubudakanguka.

Ingero z’ibyo mu Rwanda zirahari. Muri Nzeri 2017, IGIHE yatangaje inkuru y’umubyeyi wagiye kubyarira ku bitaro bya Kibagabaga, agaterwa ikinya cyagombaga kumara amasaha abiri ariko kugeza ku mezi atanu yari agisinziriye.

Hari undi mubyeyi wabyariye mu bitaro bya Kanombe mu mwaka wa 2010, bamuteye ikinya asinzira ubuticura.

Gutera ikinya ni isomo ryigwa n’abiga ubuvuzi ndetse hakabaho abakomeza kurikurikirana ryonyine kugira ngo babe inzobere muri uwo mwuga.

Mu kiganiro IGIHE yagiranye n’inzobere mu gutera ikinya mu bitaro byitiriwe Umwami Faisal akaba n’Umuyobozi w’ihuriro ry’abatera ikinya mu Rwanda (Rwanda Association of Anesthetists, RAA) Mutangana Alexis, yavuze ko ubusanzwe ikinya ari umuti umwe cyangwa imvange y’imiti myinshi yifashishwa mu buvuzi kugira ngo uvurwa atumva ububabare.

Muri iyo miti habamo ituma umuntu asinzira, igabanya ububabare ndetse n’iyoroshya inyama.

Ikinya kirimo ubwoko butatu umuntu ashobora guterwa, burimo ikinya gifata umubiri wose kizwi nka anesthésie générale. Iki kijya ku bwonko kigakora ku gace gashinzwe ibijyanye no gusinzira, ugitewe agahita asinzira mu gihe kitarenze amasegonda 15 agitewe.

Mutangana avuga ko hari ubundi bwoko bw’ikinya giterwa agace kamwe k’umubiri (anesthésie loco-régionale) batera bagamije kubuza itumanaho ry’ubwonko n’igice runaka cyangwa itumanaho ry’igice kimwe cy’umubiri n’ikindi.

Ni ikinya giterwa mu rutirigongo bagamije guhagarika ububabare mu gice cyo hepfo, ni ukuvuga guhera ku mukondo cyangwa hejuru yawo gato kugera ku birenge.

Ubwoko bwa gatatu ni ikinya kizwi nka ‘anesthésie locale’ giterwa aho bagiye kubaga gusa. Mutangana avuga ko ubwo buryo bukoresha nk’igihe bagiye kudoda umuntu wakomeretse ikiganza byoroheje.

Mutangana avuga ko ikinya ari umuti nk'indi kigamije korohereza uvurwa kutababara

Abo ikinya kidafata no gusinzira ubuticura

Ikinya kivugwaho byinshi birimo ko hari abantu kitajya gifata cyane cyane abanywi b’inzoga.

Mutangana yabinyomoje, avuga ko impamvu yonyine ishobora gutuma umuntu adafatwa n’ikinya ari uko yaba yagitewe nabi cyangwa hakoreshejwe umuti utujuje ubuziranenge.

Ati “Icyo ni ukwibeshya, abantu bose kirabafata. Akenshi ikinya cy’ubwoko bwa kabiri (anesthésie loco-regionale) nicyo gishobora kwanga gufata nubwo atari kenshi bibaho kubera aho giterwa hari igihe hagorana kuhafatisha.”

“Iyo duteye mu mugongo kubera hapfutseho umubiri ndetse akaba ari hagati y’amagufa, hari igihe utera umuti ashobora kuwutera inyuma y’urutirigongo ukajya ku ruhande cyangwa hakajyamo ingano nke bikaba byatuma kidafata uko cyakagombye gufata.”

Yakomeje avuga ko gutera umuntu ikinya ntakanguke ni impanuka ijya ibaho mu buvuzi nubwo atari cyane.

Mutangana yavuze ko kudakanguka atari ukuba ikinya cyaheze mu muntu ahubwo ngo kiba cyamugizeho ingaruka mbi bitewe n’uko cyatewe nabi cyangwa hari ubundi burwayi yari asanganywe.

Urugero ni nk’igihe habayeho uburangare bw’umuganga utera ikinya ku buryo ubwonko bubura umwuka. Ubusanzwe igihe ubwonko bubuze umwuka igihe kirenze iminota ine, ibice byabwo bitangira gupfa ariko umuntu ntahita apfa mu gihe umutima wo ugitera.

Yagize ati “Uwo muntu ntashobora gukanguka kuko agace k’ubwonko karebana n’ibyo gusinzira no gukanguka nako kaba kapfuye akaguma asinziriye n’ubwenge budakora, abantu bakibaza ko ari ikinya cyamuhezemo kandi atari byo kuko kuzanzamuka biterwa n’uko uturemangingo twakongera kwihembera cyangwa hakavuka utundi, ibintu bidakunze kubaho kenshi.”

Ubusanzwe, amasaha ntarengwa ikinya kimara mu mubiri w’umuntu ni amasaha 24.

Mu bindi Mutangana avuga ko bishobora gutuma umuntu aterwa ikinya ntakanguke, ni igihe hari indwara yari asanganywe itarabashije kumenyekana mbere ikaba yaba intandaro y’uko igihe bamuteye ikinya hari utunyanyingo dupfa.

Mutangana yagiriye inama abarwayi yo kubanza kwisuzumisha izindi ndwara mbere yo guhabwa ikinya kugira ngo babagwe.

Yagiriye inama kandi abaganga bagenzi be, yo kuvura abarwayi neza nk’uko nabo bakenera kuvurwa iyo barwaye. Ikindi yabasabye ni uko icyo batazi bajya babaza abakizi bakabafasha

Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku buzima (OMS) rivuga ko nibura ku mwaka miliyoni zirenga 234 ku Isi zikenera serivisi zo kubagwa, miliyoni zirindwi bagaterwa ubumuga no kubagwa mu buryo budakwiye n’aho abarenga miliyoni imwe bagapfa.

Mutangana avuga ko ntawe ikinya kidafata keretse igihe cyatewe nabi cyangwa ugitewe asanganywe ibindi bibazo by'ubuzima

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Special pages
. . . . . .