00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Ibanga ryagufasha kuba rwiyemezamirimo uhamye

Yanditswe na Ntabareshya Jean de Dieu
Kuya 22 Ugushyingo 2022 saa 12:38
Yasuwe :

Biragoye kuganira n’umwana muto ku ndoto ze z’ahazaza ngo akubwire ko azaba umushoramari ukomeye, benshi baba barota akazi gakomeye mu bigo runaka, ku rundi ruhande abakorera ibi bigo bagashishikariza abakiri bato guhanga imirimo.

Iyo urebye abagiye bahanga imirimo hirya no hino ku Isi bikanabahira, usanga baragiye babaho mu buzima bugoye bakanaca mu nzira z’inzitane mbere y’uko ibikorwa byabo bishinga imizi.

Ukurikiranye inkuru za Mark Zuckerberg washinze urubuga rwa Facebook, Elon Musk uheruka kugura Twitter akaba na nyiri kigo cya Tesla, Microsoft n’abandi bakomeye, usanga baranyunze muri byinshi bigoye ku buryo hari benshi batabasha kubyihanganira.

Burya koko rwiyemezamirimo mwiza kandi ushaka kujyana n’aho igihe kigeze ahora yihugura, agatega amatwi abamugana ndetse akemera n’igihombo, ariko hari icyo bisaba kugira ngo umuntu agire uwo mutima.

Umwarimu muri Kaminuza ya Africa Leadership University akaba n’Umuyobozi mukuru w’ikigo cya Afrisol Holdings, Ruvimbo Chikwava, mu kiganiro yagiranye n’abanyeshuri biga muri Kaminuza ya Carnegie Mellon University , yagarutse ku ngingo z’ingenzi ziranga rwiyemezamirimo mwiza anemeza ko atari buri wese wamuba.

Uyu mugabo yigisha muri Kaminuza akaba na rwiyemezamirimo binyuze muri Afrisol Holdings ikora mu buhinzi, ubworozi n’ubugeni mu turere twa Rwamagana na Burera, yavuze icyo bisaba ngo umuntu abe rwiyemezamirimo nyawe.

Yavuze ko iyo wiyemeje kuba rwiyemezamirimo ari urugendo rurerure rusaba uwagize uwo muhate kunyura mu nzira igoye kandi no kuyihanganira bikajyana no gufata icyemezo.

Ati “Kenshi uzumva abantu bifuza kumera nka runaka ariko wamubwira inzira yaciyemo ukumva nta wifuza kuzinyuramo. Rimwe na rimwe guhanga umurimo hari igihe bisaba ko umuntu afata icyemezo cy’ubusazi ariko ugamije kugera ku iterambere.”

Yavuze ko iyo bigeze ku gufata icyemezo hari aho usanga abari gutangira ishoramari bigomwa bimwe mu byo bakundaga kugira ngo bazagere kubyo biyemeje, ibintu bishobora gufatwa nk’ubusazi kuri bamwe badafite uwo mutima.

Kwiga no guhanga udushya

Bimwe mu bigarukwaho cyane byafasha rwiyemezamirimo ukizamuka ni ugukomeza kwiga no guhanga udushya ku buryo ibintu byose akora bihora birimo agashya.

Ruvimbo yavuze ko kwiga uburyo bwo guhanga umurimo byagakwiye guhera mu ishuri ariko isomo ryo guhanga imirimo rikigishwa na ba rwiyemezamirimo aho kurebera gusa ku mpamyabumenyi z’ikirenga.

Yagize ati “Usanga mu mashuri hibandwa cyane ku mpamyabumenyi zihanitse, ariko mbona isomo ryo kwihangira imirimo mu mashuri rikwiye kwigishwa na bwarwiyemezamirimo kuko bafite byinshi bakigisha kuruta abafite impamyabumenyi z’ikirenga batarigeze bakora ishoramari.”

Ruvimbo yavuze ko hakenewe abantu bafite uburambe mu kazi ko guhanga imirimo ku buryo bafasha abanyeshuri kumenya ukuri kujyanye no guhanga imirimo aho kubyiga gusa mu bitabo.

Yemeje ko guhanga imirimo bisaba ibintu birenze ibyo abantu batekereza mu buzima bwa buri munsi n’umuntu wiyemeje koko gutangira urwo rugendo no gushyiraho ingamba zizamufasha kugera aho agana.

Uyu mwarimu yagaragaje ko kimwe mu biteye inkeke cyane ari uko usanga benshi bafata kwihangira imirimo nk’igisubizo cya nyuma mu gihe babuze akazi kandi atari ko bikwiye kugenda kuko ubwabyo bisaba imbaraga zidasanzwe.

Ntabwo buri wese yaba ba rwiyemezamirimo

Uyu mwarimu Ruvimbo Chikwava yasobanuye ko abantu benshi usanga bavuga ko bashobora kuba ba rwiyemezamirimo ariko bitashoboka.

Yagaragaje ko kugira igitekerezo cyo guhanga imirimo (Entrepreneurship Thinking Capabilities) bitandukanye no kugishyira mu bikorwa guhanga imirimo nyirizina (Entrepreneurship) ari yo mpamvu ibyo bitashoboka.

Yagize ati “Dukeneye kuba abanyakuri ku bantu, aho kumva ko guhanga imirimo ari ibintu urota ahubwo tugatangira kubaka imitekerereze yo guhanga imirimo n’indagagaciro zo kuyihanga. Birababaje kubwira abantu ngo mube ba rwiyemezamirimo hanyuma ejo nibaba bo basange bihabanye n’ibyo twabijeje bahombe.”

Yakomeje ati “Uko niko kuri ntabwo guhanga umurimo ari ibya buri wese, nkuko atari buri wese waba umukinnyi w’igikombe cy’Isi, bisaba gutanga ibitambo byinshi. Ubajije abahanze imirimo bazakubwira ibintu byinshi bamwe batashobora kwihanganira kandi ni ukuri utabasha kunyura mu nzira ibabaje ntiyaba rwiyemezamirimo.”

Ubushakashatsi bugaragaza ko nibura 80% by’imirimo ihangwa mu bihugu bitandukanye bya Afurika ishingiye kuri ba rwiyemezamirimo ndetse abahanga mu by’ubukungu bagaragaza ko iterambere ry’ibihugu byinshi rishingiye ku guteza imbere imishinga mito n’iciriritse.

Ruvimbo yavuze ko kuba rwiyemezamirimo bisaba kwihangana no kudacika intege
Guhangana n'igihombo ni imwe mu mbogamizi byagaragajwe ko ikomereye ba rwiyemezamirimo
Ruvimbo yashimangiye ko guhanga imirimo bisaba kwiyemeza
Bamwe mu banyeshuri biga muri Carnergie Mellon University mu Rwanda bagiriwe inama zabafasha kwihangira imirimo

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages
. . . . . .