00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Ntituzongera kubaho nka mbere!

Yanditswe na Rwabuneza Anastase
Kuya 27 March 2020 saa 06:02
Yasuwe :

Nyuma yo gutsinda icyorezo cya COVID-19 giterwa na Coronavirus, hari byinshi bizahinduka, iterambere ry’Isi rizihuta.

Isi yose irugarijwe. Icyorezo cya Coronavirus nta mugabane kitibasiye. Mu bihugu byinshi, abarwayi buzuye ibitaro, abaganga barakora amanywa n’ijoro. Indembe ni nyinshi ndetse abantu barapfa umusubirizo.

Coronavirus yahereye mu Bushinwa, yibasira u Burayi, muri Amerika iraca ibintu, no muri Afurika yahageze. Aho irimo kwica abantu benshi, abahanga baremeza ko ingamba zo kwirinda zatinze gufatwa.

Kimwe n’ahandi ku Isi, mu Rwanda uru rugamba rurakomeje kandi rurakomeye. Gufunga imipaka yose, gukaraba intoki neza kandi kenshi hakoreshejwe amazi meza n’isabune, kuguma mu rugo kuri bose, gusiga metero imwe hagati y’umuntu n’undi aho bibaye ngombwa, kwambara agapfukamunwa ku barwayi n’abaganga, gushyira mu kato abahuye n’abanduye, kuvura abanduye … ibi byose ni ibikorwa bijyanye n’ingamba zo gukumira no guhagarika ikwirakwira ry’iki cyorezo mu baturage.

Kubera izi ngamba zose, nta kabuza tuzatsinda. Si kera tukabyina intsinzi. Tuzaba tuvuga intsinzi kuko abarwayi bazaba barakize. Tuzaba tuvuga intsinzi kuko nta bwandu bushya buzaba bukiboneka. Tuzaba tuvuga intsinzi kuko umuti n’urukingo bizaboneka. Tuzaba tuvuga intsinzi kuko abantu bazasubira mu mirimo.

Mu gihe cy’uru rugamba, ubuzima bwarashaririye ariko bunatanga amasomo, abantu bishakira ibisubizo. Ibyo tutakekaga ko bishoboka, twabonye ko bishoboka. Kwirirwa mu rugo, kudakora ingendo zitari ngombwa, gukoresha ikoranabuhanga mu kazi, gukaraba intoki kenshi, guhaha ibimara igihe, kwiyogosha no kogoshana, gukorera siporo mu rugo, hari n’abafashe iy’amaguru bisubirira iwabo mu cyaro.

Nyuma y’ibi, ntituzabeho nka mbere. Byinshi bizahinduka kandi iterambere rizihuta. Ibi ni bimwe muri byo:

1. Bayi bayi ihererekanya ry’inoti

Kashilesi izashyirwa mu bikorwa bidasabye ubundi bukangurambaga. Benshi bakoresheje ihererekanya ry’amafaranga bifashishije telefoni. Hari abasanzwe barahuje konti zabo na nimero za telefoni, abandi na bo babikoze muri iki gihe. Niba ibi byarashobotse mu bihe bikomeye nk’ibi, bizatunaniza iki mu bihe bisanzwe.

2. Kwizigamira bizaba umuco

Rugikubita hari abahise batangira kuguza inshuti n’abavandimwe, hari n’abahise bishyuza ababarimo imyenda. Hari abo byagoye, hakaba n’abananiwe kwishyura ubukode bw’inzu babamo. Hari abagabanyije inshuro barya ku munsi kubera gutinya ejo hatabonerwa icyizere kandi mu mufuka nta kirimo. Ibi bihe byagaragaje ko ari ngombwa guteganyiriza ejo utazi. Iri na ryo ryabaye isomo.

3. Hazabaho amavugurura mu mirimo no mu bakozi

Muri iki gihe kidasanzwe, abakozi n’abakoresha basobanukiwe imirimo ya ngombwa mu bigo byabo. Hari abakomeje imirimo ndetse bakajya no ku kazi. Hari abasabwe kutabura kuri telefoni no kuri internet. Hari abakoze amanywa n’ijoro. Hari n’ababonye igihe cyo kuruhuka no guha umwanya ibyabo bwite kuruta akazi basanzwe bakora. Ibi byose bizasiga isomo.

4. Ikoranabuhanga mu mirimo riziyongera

Nk’uko byagaragaye mu ngingo yabanje, hari imirimo yakomeje gukorwa neza kandi bidasabye ko umukozi atonda ku biro. N’inama zarakozwe hiyambajwe ikoranabuhanga ry’iyakure. Gukorera mu rugo cyangwa ahandi hatari ku biro biziyongera.

Birashoboka ko hari abakozi bazakorera abakoresha benshi kubera ko batazaba basabwa kwicara ku biro igihe cyose. Ikoranabuhanga mu nzego nyinshi z’ubuzima bw’igihugu rizashyirwamo imbaraga kandi rizatanga umusaruro. Iretambere rizihuta.

5. Abaturage benshi ntibazongera kwirukira muri Kigali

Mu bihe bikomeye, byagaragaye ko ubuhinzi n’ubworozi biri mu by’ibanze bibanziriza ibindi. Umutekano w’ibiribwa mbere na mbere. Muri ibi bihe byatunguranye, benshi mu baba mu mijyi baguwe gitumo ariko mu cyaro, ibirenge bifashe hasi. Barasoroma imboga munsi y’urugo, baraca igitoki, bagakura ibijumba hafi aho.

Ubwoba bw’ikijya mu nda, abanyamujyi baburushije abaturiye aho bisarurwa. Nyuma ya Coronavirus, hari abazayoboka indi mijyi mito. Hari n’abazasubira mu byaro. Gushiturwa n’ibishashagirana byo mu mijyi bizagabanuka. Buri wese azibwiriza guhitamo umudugudu cyangwa umujyi umukwiye. Nta bukangurambaga buhambaye bizasaba.

6. Gukaraba intoki bizaba umuco

Ubundi mbere yo gutegura amafunguro, mbere yo kurya, uvuye mu bwiherero n’ikindi gihe wumva ko waba wakoze ahatari isuku ugomba gukaraba intoki. Mu muco wacu, gukaraba mu bihe byose byagenwe ntibyari bimenyerewe.

Ubukangurambaga ku babyeyi n’abana bwakomeje gukorwa ariko muri iki gihe cyo kwirinda Coronavirus, byahawe imbaraga zidasanzwe. Ku kazi, mu maduka, mu ngo… hose gukaraba intoki neza ni yo ntero. Ibi byahujwe kandi no kubwira abantu kwirinda gukora ku munwa, mu mazuru no mu maso. Nyuma y’uru rugamba, mbona na bya bindi byo kwikorakora mu mazuru no guciragura hasi bizaba ari ikizira. Gukaraba intoki neza byo bizahita biba umuco.

Dukumire ikwirakwira ry’icyorezo cya Coronavirus, tuzabeho neza muri ibi bihe byegereje.

Ibikubiye muri iyi nyandiko ni igitekerezo cya Anastase Rwabuneza (ANARWA), Impuguke mu Itumanaho akaba n’Umusomyi wa IGIHE.com


Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Special pages
. . . . . .