00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Bumwe mu buryo bwatuma urushako rurushaho kuryoha

Yanditswe na Léana Bisa
Kuya 17 July 2022 saa 10:04
Yasuwe :

Bajya bavuga ko urushako ari ikintu cyiza, gishimishije, rukaryoha cyane iyo umuntu agishyingirwa. Nyamara hari ubwo nyuma y’igihe runaka bamwe batangira kubihirwa, bakarambirwa, bakihagararaho ngo ni ko zubakwa, abandi bakitabaza gatanya.

Hari bamwe uzasanga barashyingiranywe, bakagira abana, ariko buri gihe bakumva hari ikintu kibura mu mubano wabo.

Ni ikintu benshi mu bashakanye bahuza n’uko hari igihe umuryango ubaho mu buzima bumwe, ugasanga ntabwo urukundo rwabo ruzamo ibishya byinshi.

Umwe mu baganiriye na IGIHE yagize ati "Umuntu akanguka buri munsi mu buzima bumwe kandi budahinduka, umuntu akibagirwa kubaho ndetse no gukora ibintu bimushimisha."

"Kandi kubera izindi nshingano nko kwita ku bana bawe no gutunga urugo, hari ibintu umuntu yibagirwa ntabe akibyitayeho. Rimwe na rimwe ukomeza gutwarwa ntihagire uwita ku wundi."

Si na we gusa, hari benshi mu bashakanye bagaruka ku ngingo yo kwita ku wo mwashakanye, mu yandi magambo, kumva ko urukundo no kwitanaho bigihari.

Niyo mpamvu hari bamwe mu bakiri bato batarashaka bumva ko urushako rubiha, kandi rurambirana. Hari abatekereza ko bishobora kuba ku bashakanye bose. Nyamara siko biri, kandi siko bigomba guhora.

Bamwe mu bo twaganiriye harimo umugabo n’umugore bamaze imyaka 17 bashyingiranywe, batifuje ko amazina yabo atangazwa. Mbere yaho bari bamaze indi myaka ine baziranye, kandi kugeza n’ubu basa nk’abamaze iminsi mike bashakanye.

Ni ibintu biteye amatsiko kumenya impamvu bameze batyo, mu gihe hari abatekereza ko iyo abantu bamaranye imyaka myinshi barambirwa, bakitwara nk’abantu badakundana.

Kubishyiramo imbaraga

Uyu muryango uvuga ko ikosa rimwe abashakanye bakora ari uko bagera aho bombi bakagabanya imbaraga bashyira mu mubano wabo.

Umugabo yagize ati "Niba uzi icyo umukunzi wawe ashaka cyangwa se yifuza, ukaba udashaka gushyiramo imbaraga ngo bibeho, ntabwo muzigera mubana neza ngo mwishimane."

Umugore we yagize ati "Iyo umuntu azi icyo undi yifuza kandi ukabizirikana, bituma mukomeza kubana neza. Gusa ibi si umuntu umwe ugomba kubikora, buri wese abifitemo uruhare."

Kenshi usanga impamvu ituma umuntu ashobora kurambirwa mu rushako ari uko buri gihe ari wa muntu utanga, atajya yakira.

Urugero, ushobora gusanga umugore ari we buri gihe wigomwa cyangwa ari we ukora iyo bwabaga ngo umugabo yishime, ariko umugabo we ntabyiteho ngo na we agire icyo yamukorera.

Aba babyeyi babiri bahamya ko urushako rushyirwamo imbaraga na bombi, si umuntu umwe gusa ugomba kwiva inyuma.

Kurema urwibutso

Gutungura umuntu mumaze igihe muziranye biragora, kuko muba mumaze kumenyana bihagije.

Nta kintu gipfa kuba gishya, ariko gutungura umuntu ntibisaba gukora ibintu bihambaye, cyangwa gutanga impano zihenze.

Bishobora gutangira ari ukumukorera utuntu duto atari yiteguye, cyangwa se gupanga kumusohokana ababiteganyaga.

Umugabo yagize ati "Utuntu duto rimwe na rimwe nitwo dukora ku mutima w’umuntu kuruta uko ashobora kubitekereza, iyo umuntu akoze ikintu kimuvuye ku mutima ni byo biba ari iby’ingenzi."

Ikosa rimwe abantu bakunze gukora ngo ni ukubaho mu byahozeho, byarangira, ugahora wibuka uko kera ubuzima bwari buryoshye.

Umugabo yakomeje ati "Hari ukuntu nakundaga gutekereza ku bintu bya kera, ibyo twakoraga, uko twari tumeze, ugasanga umuntu anibagiwe kubaho muri icyo gihe, ntunatekereze ku byo wakora kugirango n’icyo gihe kibe cyiza cyane."

"Kwibanda mu gihe urimo ni ngombwa cyane, umuntu agomba kumva ko ibihe bihinduka, ko bitazakomeza kuba nk’uko byahoze, ariko ntibivanaho ko umuntu ashobora gukora ibishya azajya yibuka nagera no mu kindi gihe."

Hora uzirikana umukunzi wawe

Nkuko bimeze ku bakundana bose, umubano ntabwo ari amata n’ubuki, ntabwo ari ibyiza gusa.

Abashakanye twaganiriye babajiwe niba byarigeze bibaho ko batakaza uburyohe bwo gushakana, n’icyari cyabaye ngo bibeho.

Umugabo yagize ati "Yego byabayeho, icyo gihe ni ukubera ko buri wese yatwawe n’ubuzima bwe, akibagirwa undi. Twabayeho igihe buri wese yirebaho, ntawe utekereza ku wundi. Kandi bibaho mu buzima bitewe n’ibintu bitandukanye tugenda duhura nabyo."

Urukundo n’urushako bisaba imbaraga nyinshi, kandi nk’uko benshi mu bashakanye babihurizaho, kwitanga mu rukundo ni ngombwa kuko binatanga umusaruro.

Kugira ngo urushaho ruryohe bisaba imbaraga z'abashakanye bombi (Ifoto: internet)

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages
. . . . . .