Ni ku wa mbere mu gitondo, tariki 12 Gicurasi 2025. Abagenzuzi ba Minisiteri y’Uburezi babyukiye mu mashuri arenga 4000 ari mu turere 30 tw’u Rwanda bareba ubwitabire bw’abarimu mu mashuri atandukanye.
Buri mukozi ufite amasezerano y’akazi aba ategerejweho kubahiriza ibiyakubiyemo birimo kugakora iminsi yose n’amasaha yagenwe, ariko ku barimu bamwe icyumweru bagitangiye biyongeza umunsi w’ikiruhuko.
Igenzura rya Minisiteri y’Uburezi ryagaragaje ko Intara y’Amajyepfo kuri uwo munsi yabonetsemo umubare munini w’abarimu basibye akazi, kuko ho bageze kuri 530.
Abarimu basibye akazi biganjemo abo mu mashuri y’inshuke n’abanza, ndetse muri bo 110 ni abo mu Karere ka Huye konyine.
Imibare igaragaza ko abarimu bo mu Mujyi wa Kigali basibye akazi kuri uwo munsi ari 479 bibashyira ku mwanya wa kabiri. Aba barimo 275 bo muri Gasabo honyine mu gihe abo muri Nyarugenge basibye ari 124 mu byiciro byose utabariyemo amashuri makuru na Kaminuza.
Mu Ntara y’Amajyaruguru hasibye abarimu 403, biganjemo abo mu mashuri yisumbuye, kuko bari 98 mu gihe abo mu y’inshuke n’abanza bo bari 77. Bakurikirwa n’abo mu Karere ka Gicumbi basibye ari 93 mu byiciro byose.
Mu Ntara y’Iburasirazuba hasibye abarimu 394, biganjemo abo mu mashuri yo mu Karere ka Kirehe bagera kuri 86.
Ab’Iburengerazuba basibye akazi kuri uwo munsi gusa ni 342, barimo ab’i Rutsiro 84 n’abarimu b’i Nyamasheke 80 biganjemo abo mu mashuri yisumbuye.
Igenzura ryagaragaje ko abarimu basibye ku wa 12 Gicurasi 2025, ari 2.248 barimo 1375 bigisha mu mashuri y’inshuke n’abanza na ho 773 bigisha mu mashuri yisumbuye.
Imibare igaragaza ko abarimu bo mu mashuri y’inshuke, abanza n’ayisumbuye bose mu gihugu ari 107.741, barimo abagabo 50.468 n’abagore 57.273.
Mu burezi bw’u Rwanda umwarimu aba afite amasomo yigisha ku munsi mu ishuri rye abereye umuyobozi no mu yandi ari mu cyiciro cye, agabanyije muri ‘periode’ y’iminota 40.
Nk’urugero uwigisha Imibare mu mwaka wa kane aba yigisha mu mashuri y’umwaka wa kane iryo somo n’andi masomo nk’abiri ku buryo icyumweru gishira yigishije periode ziri hagati ya 43 na 45.
Umwarimu mu Rwanda abarirwa abanyeshuri 62, nubwo hari n’ibigo by’amashuri birimo ubucucike bwinshi ku buryo umwarimu umwe ageza ku banyeshuri 100 mu ishuri rimwe.
Bivuze ko iyo umwarimu umwe asibye, hari abanyeshuri benshi bamara amasaha runaka batiga, mu gihe bibaye ari nk’aho umwarimu yigisha amasomo yose mu ishuri rimwe, ubwo barangiza umunsi wose batize, nyamara ku ngengabihe y’urwego rw’uburezi bikabarwa ko abana bize.
Urebye ku munsi igenzura ryakozweho wasanga hari abanyeshuri barenga ibihumbi 140 bageze ku ishuri bakamara amasaha amwe y’umunsi nta mwarimu ubigishije kuko uwakabaye ari muri iryo shuri yasibye.
Hari umwarimu wabwiye IGIHE ko bitoroshye kubona umwarimu waba afite umunsi wose nta somo afite yigishaho, kuko aho yaba afite ikiruhuko kirekire kitarenga ’periodes’ eshatu ku munsi wose, na ho ahandi akigisha kugeza umunsi urangiye.
Umuyobozi w’Ishami rishinzwe Politiki y’Uburezi muri MINEDUC, Rose Baguma, ubwo yari mu nama nyunguranabitekerezo y’abarimu na MINEDUC ku wa 31 Nyakanga 2025, yasobanuye ko imibare y’abarimu basiba akazi ari ikibazo gikomereye uburezi bw’u Rwanda kuko aba.
ati “Mu byo dukora byose bigaragarira mu mitsindire y’abana. Niba twigishije uyu munsi, naba naje, naba namaze iminota ingahe, kuba uhari ni kimwe no kuba wigishije ni ikindi.”
Yavuze ko hagendewe ku mitsindire y’abanyeshuri mu bizamini bya Leta “bigaragaza ko dukwiye gushyiramo imbaraga nyinshi.”
Raporo ya Minisiteri y’Uburezi y’umwaka wa 2023/2024 yashyizwe hanze muri werurwe 2025 igaragagaza ko abanyeshuri basibiye mu mashuri abanza bagera kuri 29,7%, mu cyiciro rusange hasibiye 21,4% mu gihe mu yisumbuye hasibiye 6,3%.
Abavuye mu ishuri mu cyiciro cy’amashuri abanza ni 5,2%, mu cyiciro rusange ni 4,1% mu gihe mu mashuri yisumbuye abavuye mu ishuri ni 4,8%. Ku rwego rw’igihugu abavuye mu ishuri bangana na 4,7%.
Baguma yashimangiye ko gusiba akazi bitajyanye n’indangagaciro z’umwarimu igihugu cyifuza, kuko umwana ubona umwarimu asiba bya hato na hato na we atangira kumva ntacyo bitwaye.
Yagize ati “Ntushobora gusaba abanyeshuri kugira imyitwarire myiza kandi wowe ubwawe utayifite, abanyeshuri ntibazakumva.”



















TANGA IGITEKEREZO
AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Witandukira kubijyanye n'iyi nkuru; wikwandika ibisebanya, ibyamamaza cyangwa bivangura; wikwandika ibiteye isoni, Wifuza kubona byihuse ibivugwa/ibisubizo ku gitekerezo cyawe, andika email yawe ahabugenewe. Ibi bidakurikijwe igitekerezo cyanyu gishobora kutagaragara hano cyangwa kigasibwa.
Igitekerezo cyawe kigaragara nyuma y'isuzuma rikorwa na IGIHE.com , Murakoze!