Kwemerera abangavu n’ingimbi kuboneza urubyaro bizongera ubwomanzi n’uburaya –Mgr Kambanda

Yanditswe na Habimana James
Kuya 24 Ugushyingo 2018 saa 02:49
Yasuwe :
0 0

Arkiyepiskopi wa Kigali, Kambanda Antoine, avuga ko Kiliziya Gatolika itewe impungenge no kuba abangavu n’ingimbi bakomorerwa kuri serivisi zo kuboneza urubyaro kuko byakongera ubwomanzi n’uburaya.

Ku wa Kane w’iki cyumweru Minisitiri w’Intebe Dr Ngirente Edouard, yabwiye abasenateri ko hari guhindurwa itegeko ryakumiraga abangavu n’ingimbi kuri serivisi zo kuboneza urubyaro, mu gihe bikomeje kugaragara ko umubare w’abaterwa inda wiyongera.

Guverinoma itekereje ibi nyuma y’uko mu 2017 abana bataragera ku myaka 18 barenga 17,000 babyaye inda zitateganyijwe. Iyo baza kuba bemerewe gufata imiti bishoboka ko uyu mubare ko utari kugerwaho.

Ikindi kandi ni uko ku myaka 16 umuntu aba yemerewe gukora akazi gatandukanye. Kumwangira gukoresha imiti yo kuboneza urubyaro nabyo bishobora byaba ari ukubangamira uburenganzira bwe, aho Minisitiri w’Intebe yavuze ko bikwiye kwigwaho.

Ubusanzwe itegeko ntiryemera ko abana bataruzuza imyaka 18 y’ubukure bifatira icyemezo ku kuboneza urubyaro.

Mu kiganiro IGIHE yagiranye na Musenyeri Kambanda, yagereranyije itegeko ryo kwemerera abataruzuza imyaka y’ubukure kuboneza urubyaro no guha umwanya uburaya n’ubwomanzi.

Avuga ko umukobwa akwiye kwigishwa kwiha agaciro kandi abana bakigishwa ko
imibonano mpuzabitsina igomba gukorwa n’abashakanye, bityo umwana agomba kwifata kugeza igihe aboneye mugenzi we bubakana urugo.

Musenyeri Kambanda avuga ko kuboneza urubyaro umuntu atarashaka ari ibintu biteye impungenge.

Ati “Ku ruhande rumwe mfite impungenge ko ibi bigiye kuzatera ubwomanzi n’uburaya, muri iki gihe turugarijwe. Twe uburyo bwacu ni ubwo kwigisha, kandi nzi neza ko nta muntu n’umwe wifuza gushyingiranwa n’umuntu utaritwaye neza mu buzima bwe akiri muto”.

Yakomeje agira ati “Imana ntabwo yashyizeho itegeko ryo gudasambana ngo ihime abantu ahubwo byari ukurengera umuntu n’ubuzima bwe. Iyo umwana atangiye kujya mu byo gufata imiti biba byototera ubuzima bwe bw’ejo, nagira ikibazo agatwita kubera ko imiti itakoze nibwo uzumva ngo yakuyemo inda, binamusigira igikomere gikomeye.”

Kwemerera abana gufata imiti ni ukubemerera kutifata

Mgr Kambanda avuga ko kuba leta igiye kwemerera abangavu n’ingimbi gufata iyi miti, bigiye gutuma abakobwa bumva ko batagomba kwifata mu bikorwa bibi.

Agira ati “Uko ni ukuremeza umubiri ku buryo umwana yumva ko atashobora kwifata ngo avuge ngo ibi bintu simbyemerewe, ibi ni ibintu biteye impungenge ku Rwanda rw’ejo. Iyo umukobwa abyirutse agatangira kuboneza urubyaro ataranashaka, ejo mu gihe ashatse uzasanga batangiye gucana inyuma”.

Avuga ko ubusanzwe abantu bazi ubwenge, iyo umuntu yigishijwe amenya ukuri, aho hakaba ariho abantu bagomba gushyira imbaraga aho guha urwaho irari ry’umubiri.

Musenyeri Kambanda kandi akomoza ku ndangagaciro z’Ubunyarwanda nka kimwe mu byaba umuti wo kwirinda inda zitateganyijwe no kwirukira mu byaturutse ahandi.

Ati “Tugaruke ku ndangagaciro z’ubunyarwanda, dufite abatubanjirije muri ibyo bintu byo kuboneza urubyaro ubu bararira, ndavuga ababyeyi b’abazungu. Hari umuzungu w’umukirisitu yajyaga ambwira ati mwagiye mubwira bene wanyu bakareka kudukurikira ko twe tugeze ahabi, mwebwe muzagira abo muzakiza kuko hari abagifite indangagaciro.”

Ibirimo kuba ni ubuhanuzi

Musenyeri Kambanda yakomeje avuga ko mu mwaka wa 1968, Mutagatifu Papa Pawulo VI, yanditse avuga kuri iyi miti yo kuboneza urubyaro ko igiye kuzangiza umuryango. Ibiba uyu munsi ngo ni ubu buhanuzi burimo gusohora.

Ati “Mutagatifu Papa Pawulo VI, yanditse ibaruwa mu 1968 ubwo iyi miti yatangiraga, avuga ati Bakirisitu namwe bantu mwese b’umutima ndabingize kuko ibi bintu bigiye kuzagira ingaruka zikomeye ku myitwarire, ku bwomanzi, bisenye ingo, abantu bacane inyuma ndetse byototere ubuzima, usange abantu bubahuka ubuzima bw’abo batwite kubera ko batari babiteguye cyangwa babiteganyije, byose ibyo yahanuye ubu hashize imyaka 50 nibyo birimo kuba.”

Kiliziya Gatolika yemere uburyo bwo kuboneza urubyaro ariko hakoreshejwe uburyo bwa kamere bwubaha ubuzima bw’umuntu.

Mgr Kambanda avuga ko ababyeyi basabwa gufasha abana aho kubigisha kujya gufata imiti, ahubwo bakabigisha kuba abakobwa b’umutima, biha agaciro cyane ko ngo nta musore wakubaha umukobwa wirutse muri ibyo byose.

Kuri ubu kuboneza urubyaro mu Rwanda biri hejuru ya 50%, intego akaba ari ukugera nibura kuri 6o % mu 2024. Ubu umugore w’umunyarwanda abarirwa abana bane, intego akaba ari ukugera ku bana babiri mu 2050.

Musenyeri Kambanda avuga ko kwemerera abangavu n'ingimbi kuboneza urubyaro bizongera ubwomanzi n'uburaya

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Kwamamaza