Kenya: Abakozi ba Leta banyereje asaga miliyari 1200 Frw mu 2019

Yanditswe na Niyitanga Jean Paul
Kuya 16 Ugushyingo 2020 saa 07:55
Yasuwe :
0 0

Ubushinjacyaha muri Kenya bwagaragaje ko agaciro k’amashilingi yanyerejwe n’abayobozi ndetse n’abakozi ba Leta mu 2019 amaze gusaga miliyali 140 na miliyoni 200 mu gihe mu 2017 yari amashilingi miliyari 67 na miliyoni 100.

Ayo mafaranga ni akayabo kuko asaga miliyari 1264 mu mafaranga y’u Rwanda. Ubuyobozi bwa Perezida Kenyatta bufite akazi gakomeye ko kurwanya ruswa mu bayobozi n’abakozi ba Leta kuri ubu bakajije umurego mu kunyereza imari ya Leta igenewe abaturage binyuze mu gutanga amasoko no mu masezerano Leta igirana n’abantu.

Raporo y’Ibiro by’Umushinjacyaha Mukuru wa Leta muri Kenya igaragaza ko amenshi mu mashilingi yanyerejwe n’abayobozi mu nzego nkuru z’igihugu barimo abanyamabanga ba Leta, abaguverineri, abayobozi bakuru b’uturere n’abandi bakora mu nzego z’uturere, n’abayobozi b’ibigo bya Leta.

Raporo zo kuva mu 2017 kugeza 2020 zigaragaza ko nubwo ingano y’amashilingi yanyerezwa ikomeza gutumbagira, ibirego bya ruswa byo byagiye bigabanyuka biva kuri 58 mu 2017 bigera kuri 26 mu 2019.

Mu mezi atandatu abanza ya 2020 ho abantu babiri ni bo bakurikiranweho ruswa. Ibintu byerekana ko abarya ruswa bikigoye kubakurikirana.

The East African yanditse ko muri Kenya habarurwa ikigereranyo cya 30% by’ingengo y’imari inyerezwa. Ibi ngo bituma ingengo y’imari itagera ku ntego zo gukora ibikorwa biba byagenwe rimwe na rimwe bigatuma Leta ifata inguzanyo zitari ngombwa.

Raporo igaragaza ko muri Kamena 2020 hari ibirarane by’ibirego 135 bya ruswa byari byagejejwe mu nkiko. Muri ibyo birego ngo haregwamo abayobozi bakomeye baregwa kunyereza asaga miliyari 224 z’amashilingi.

Raporo kandi igaragaza ko 57% by’ibyo birego byanditswe hagati ya Mutarama 2018 na Kamena 2020 mu gihe 43% byanditswe mbere ya 2018.

Ibirego byanditswe kuva mu ntangiriro za 2018 kugeza muri Kamena 2020 ngo birengwamo akayabo ka miliyali 157 z’amashilingi ya Kenya. Ni mu gihe ibirego byakiriwe mu 2017 na mbere yawo biregwamo akayabo ka miliyali 67 z’amashilingi.

Ku rundi ruhande ariko Ibiro by’Umushinjacyaha Mukuru byasanze abahamwa n’ibyaha bya ruswa barazamutse ku kigero cya 63,16% kugeza muri Kamena 2020.

Raporo ya Transparency International yo mu 2019 yagaragaje ko mu Karere ka Afurika y’Iburasirazuba Kenya na Uganda biza ku mwanya wa gatatu mu bihugu bigaragaramo ruswa cyane, nyuma ya Sudani y’Epfo n’u Burundi.

U Rwanda ni cyo gihugu cyagaragaye ko harangwamo ruswa nke ugereranyije n’ibindi bihugu byose byo muri Afurika y’Iburasirazuba. Ni cyo gihugu cyonyine cyo muri Afurika y’Iburasirazuba cyaje hejuru y’amanota 43 afatwa nk’ifatizo ku rwego rw’Isi iyo harebwa uko ruswa ihagaze mu bihugu.

U Rwanda rwagize amanota 53, Tanzania igira 37 ari na yo ikurikira u Rwanda muri Afurika y’Iburasirazuba, Kenya na Uganda byanganije n’amanota 28, u Burundi bugira 19, mu gihe Sudani y’Epfo yagize amanota 12.

Inzego z’ubutabera muri Kenya zifite akazi kenshi ko gutahura abakekwaho ruswa / Ifoto: Nation Media Group

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages
. . . . . .