Abatangabuhamya bavuze ko babonye abasirikare ba Eritrea banyura muri Adigrat ku wa Gatatu, tariki ya 7 Ukwakira 2026. Ibi bibaye iminsi mike nyuma y’uko Ethiopia na Eritrea bihagaritse umubano wa dipolomasi, ibintu byongereye impungenge ko amakimbirane hagati yabyo ashobora kuvamo intambara yeruye.
Ethiopia imaze iminsi ishinja Eritrea gushyigikira umutwe w’inyeshyamba uhanganye n’ingabo za Leta kuva ku wa 23 Nzeri, mu ntambara iri kubera mu bice bya Tigray, Amhara na Afar. Eritrea yahakanye ibyo birego.
Abaturage babiri bo muri Adigrat, umujyi wo muri Tigray uri ku bilometero hafi 25 uvuye ku mupaka wa Eritrea, babwiye Reuters ko ku wa Gatatu mu gitondo babonye amakamyo abiri atwaye abasirikare benshi ba Eritrea anyura muri uwo mujyi.
Bavuze ko babamenye kubera impuzankano zabo z’ingabo zifite ibara ryenda kuba umweru. Undi muturage wa Adigrat na we yavuze ko abo mu muryango we bari muri uwo mujyi bamubwiye ko babonye ingabo za Eritrea. Abo batangabuhamya basabye ko amazina yabo atatangazwa kubera impungenge z’umutekano.
Jalale Getachew Birru, impuguke ku karere ka Afurika y’Iburasirazuba mu muryango Armed Conflict Location & Event Data (ACLED), yavuze ko ingabo za Eritrea zambutse umupaka zinyuze i Zelambesa, zikomeza zigana mu Majyepfo ahagana Adigrat.
Yanavuze ko ingabo za Ethiopia zakoresheje indege zitagira abapilote mu kugaba ibitero ku modoka zari zitwaye abo basirikare ba Eritrea mu gace ka Guada, nubwo nta yandi makuru arambuye yatanze kuri ibyo bitero.
Minisitiri w’Itangazamakuru wa Eritrea, Yemane Gebremeskel, yahakanye ko ingabo z’igihugu cye ziri ku butaka bwa Ethiopia. Yavuze ko ibyo birego biri mu mugambi wa Ethiopia wo gushaka impamvu yayemerera kugaba intambara kuri Eritrea.
Ati “Ethiopia yagerageje kwerekana gahunda yayo y’intambara nk’aho ari ukwivuna umwanzi, ihimba ibirego bitandukanye kuri Eritrea. Ni ho duhera duhuza ibyo byose.”
Ku ruhande rwa Ethiopia, Guverinoma n’ibiro bya Minisitiri w’Intebe Abiy Ahmed ntibahise basubiza Reuters ku byatangajwe ku ngabo za Eritrea.
Umubano wa Ethiopia na Eritrea umaze igihe urangwa no kutizerana. Mu myaka irenga itatu ishize, abayobozi ba Ethiopia, barimo Minisitiri w’Intebe Abiy Ahmed, bagiye bavuga ko kugera ku nyanja ari ingenzi ku mutekano n’ubukungu bw’igihugu cyabo kidakora ku nyanja.
Eritrea yo yagiye ibona ayo magambo nk’akubiyemo ubutumwa bushobora kuyibangamira, mu gihe Ethiopia ishimangira ko ishaka kugera ku nyanja mu nzira z’amahoro.
Eritrea yabonye ubwigenge mu 1993 nyuma y’urugamba rwamaze imyaka 30. Hagati ya 1998 na 2000, Ethiopia na Eritrea byarwanye intambara yo ku mupaka yahitanye abantu ibihumbi n’ibihumbi.
Ibihugu byombi byongeye gusubukura umubano wa dipolomasi mu 2018, ibintu byagize uruhare mu guhesha Abiy Ahmed Igihembo cy’Amahoro cya Nobel, ariko uwo mubano wongeye kuzamba mu gihe cy’intambara ya Tigray yo hagati ya 2020 na 2022.


















TANGA IGITEKEREZO
AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Witandukira kubijyanye n'iyi nkuru; wikwandika ibisebanya, ibyamamaza cyangwa bivangura; wikwandika ibiteye isoni, Wifuza kubona byihuse ibivugwa/ibisubizo ku gitekerezo cyawe, andika email yawe ahabugenewe. Ibi bidakurikijwe igitekerezo cyanyu gishobora kutagaragara hano cyangwa kigasibwa.
Igitekerezo cyawe kigaragara nyuma y'isuzuma rikorwa na IGIHE.com , Murakoze!