00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Ngoma: Abagore 600 bo mu biturage babaye imbarutso y’iterambere ry’imiryango yabo

Yanditswe na

Richard Irakoze

Kuya 19 December 2013 saa 05:32
Yasuwe :

Abagore Magana atandatu (600) batoranyijwe nk’abatishoboye bo mu midugudu yose igize imirenge y’Akarere ka Ngoma bafashe iya mbere ngo babe umusemburo n’imbarutso y’iterambere mu miryango yabo nyuma yo gushyirwa hamwe mu mashyirahamwe abatera inkunga yo gukora udushinga duciriritse tubabyarira inyungu.
Ku nkunga Umuryango IRCT (International Rehabilitation for Torture Victims) ubinyujije mu muryango w’Ubushakashatsi n’Amashyirahamwe ARAMA (Association for Research, Assistance and Mission (…)

Abagore Magana atandatu (600) batoranyijwe nk’abatishoboye bo mu midugudu yose igize imirenge y’Akarere ka Ngoma bafashe iya mbere ngo babe umusemburo n’imbarutso y’iterambere mu miryango yabo nyuma yo gushyirwa hamwe mu mashyirahamwe abatera inkunga yo gukora udushinga duciriritse tubabyarira inyungu.

Buri mugore muri aba yiguriye itungo rivuye mu bihumbi 20 yahawe na ARAMA ku nkunga ya IRCT ku bufatanye n'Akarere ka Ngoma

Ku nkunga Umuryango IRCT (International Rehabilitation for Torture Victims) ubinyujije mu muryango w’Ubushakashatsi n’Amashyirahamwe ARAMA (Association for Research, Assistance and Mission for Africa) ku bufatanye n’inzego z’ubuyobozi bw’aka Karere, aba bagore, muri Nyakanga 2013, bahawe amafaranga ibihumbi 20 y’u Rwanda kuri buri wese ngo agure itungo ndetse banashyirwa hamwe batangiza ibikorwa binyuranye by’ubucuruzi buciriritse.

Iyo ubasuye; usanga bishimye baraseka, bungurana ibitekerezo mu matsinda yabo mu midugudu iri mu byaro batuyemo. Bagiye bibumbira hamwe uko baturanye mu midugudu bagahura ari mirongo itatu itatu; bose hamwe bakaba bagize amashyirahamwe makumyabiri mu Karere kose ka Ngoma.

Bamwe bahisemo gutangiza bw’imyaka nk’amasaka, abandi bahitamo guhinga ibigori, inanasi n’indi mirimo iciriritse ibungukira amafaranga make make abafasha kwihahira bakanafasha abagabo babo gutunga imiryango.

Aba bagore bagira umunsi umwe bahura bakaganira, ari nako bakusanyiriza hamwe amafaranga make make yo kwizigama kugira ngo babashe kugobokana hagati yabo; benshi muri bo bizigama igiceri cy’ijana cyangwa icya mirongo itanu kuri buri cyumweru kuri buri munyamuryango.

Uganiriye nabo, bakugaragariza ko kwibumbira hamwe byabafashije haba mu myumvire, kwivana mu bwigunge no kuba imbarutso y’iterambere mu miryango yabo.

Kabanyana Phoibe, w’imyaka 42, uba mu itsinda ‘Tera Imbere Mugore’ ryo mu mudugudu w’Akarembo mu Kagari ka Rubago ho mu murenge wa Rukumberi agira ati “Ninjiye muri iri shyirahamwe maze gupfakara mfite abana b’abanyeshuri nuko uku kwishyirahamwe bimfasha gutangira udushinga nkajya mbaborena itike bitangoye”.

Yongeraho ati “Turabonana tugateranya ufite ibibazo mu rugo tukamuguriza tukanaganira; njyewe nkunze no kujya i Kibungo mu Mujyi nkaza nkababwira amakuru tukuzuzanya tugasabana”.

Mukamana Petronila, 40, wo mu Murenge wa Rukira nawe uri muri aba bagore mu gutanga ubuhamya bwe yagize ati “Urgo rwanjye ntabwo rwishoboye bihagije, ariko ayo mafaranga amaze kuza nanjye natangiye kwibumbira hamwe n’abandi bagenzi banjye mu ishyirahamwe, ndetse hariho n’ukuntu nshobora kuba numva ngiye kuburara cyangwa se mbona imibereho byanze nkaza nkabibwira ishyirahamwe bakanguriza uwo munsi nkarara meze neza”.

Asa n’uwibuka ibihe yabayemo, Mukamana yongeraho ati “Mbere umugabo yakundaga kumbwira ati ‘Puu... iby’abagore nawe ndakurambiye; abandi bagore bateye imbere ariko wowe biranze’, ariko ubu byagiye byoroha kuko nawe yagiye abona ishyirahamwe hari icyo ryagiye ridufasha kandi nawe akabigiriramo inyungu kuko iyo meze neza ibibazo mu rugo biracogora.”

Aba bagore bagaragaza ko hari n’ibindi byinshi bamaze kwitezaho imbere haba mu mitekerereze ndetse no mu bikorwa.

Aba bagore batanga ubuhamya bw'uko kwibumbira hamwe byabavanye mu bwigunge, ubu bakaba bariteje imbere mu mibereho
Bamaze guhabwa ibihumbi makumyabiri makumyabiri, aba bagore bahisemo gutangira ubucuruzi bw'amasaka; iyi ni imifuka baranguye bategereje kugurisha
Buri cyumweru, buri umwe muri aba bagore abona amafaranga avuye mu bikorwa by’ubucuruzi bw’indagara bakora
Izi ni indagara zicuruzwa n'aba bagore kandi bikabatunga
Umwe mu bagore bo mu Murenge wa Rubona waguze itungo ubu akaba asigaye akora ubucuruzi buciriritse mu matsinda na bagenzi be
Bahereye kuri aya matungo baguze, abagore 600 bo mu biturage biyemeje kuba imbarutso y’iterambere mu miryango yabo
Umwe mu bagore wiguriye itungo ry'ingurube ndetse nawe agatangiza ubucuruzi buciriritse; aha ari kwita ku ngurube ye
Abataraguze ihene baguze ingurube

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Special pages