00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Ko udashaka bite? Impamvu abagabo benshi basigaye bitondera urushako

Yanditswe na Léana Bisa
Kuya 30 May 2022 saa 02:13
Yasuwe :

Buri gihe iyo umuryango runaka uhuye hari ibiganiro bimwe na bimwe bidasiba kuvugwa, haganirwa ku buzima, imishinga, ab’umuryango ndetse n’andi makuru, mu gihe hari abantu batarashaka hari ikiganiro kitabura kuza. Benshi babazwa ngo ko ’udashaka bite?’

Sosiyete Nyarwanda ndetse n’ahandi henshi babona urushako nk’indi ntambwe umuntu agomba gutera mu buzima, iyo amaze gukura kandi yiyubatse usanga benshi bamwibazaho byinshi, bibaza igituma adashaka.

Sosiyete yibwira ko umuntu utifuza gushaka vuba cyangwa se utifuza gushaka na gato aba afite ikibazo cyangwa se afite indi mico mibi arimo. Ibi ni ko na benshi babivuga, usanga tubaza inshuti tuti ’uzashaka ryari?’ ’Ko udakora ubukwe ngo twambare?’ ’Ko utatwereka ibirori ngo hashye?’

Hari umuhungu ntari buvuge amazina muri iyi nkuru nigeze kubaza ntyo ansubiza mu buryo ntazibagirwa. Yarambwiye ati “Ni byiza ko nashaka ntinze kurusha ko nashaka nabi ngamije gushimisha abantu.”

Yambwiye ko iyo umuntu yihutiye gushaka kubera igitutu cy’umuryango usanga ashatse uwo abonye ako kanya bikamuviramo gushaka nabi.

Yarambwiye ati “Nta wihuta nk’uwayobye, ni byiza gufata umwanya uhagije ukamenya neza ibyo urimo n’ibyo ushaka.”

Yakomeje ambwira ko igituma yitondera urushako ari uko ubu ingo nyinshi uzirebye nta rugero rwiza zigitanga kubera ko zuzuyemo ibibazo.

Ati “Muri iki gihe usanga abihutiye gushaka ari bo bihutira gusaba gatanya, nta ngo zikitubera intangarugero, ubwo se umuntu yakwihutira gushaka umugore ngo bigende bite?”

Koko urebye mu mibare yatangajwe n’Ikigo cy’Igihugu cy’Ibarurishamibare (NISR), usanga ari ko biri kugenda.

Mu 2016 habaye imanza za gatanya 879 ndetse ziyongera mu 2020 zigera ku 1458.

Impamvu nyinshi zihishe inyuma y’ubu bwiyongere bwa gatanya mu Rwanda harimo gucana inyuma, guta urugo mu gihe kirengeje amezi 12 ndetse n’ihohoterwa rikorerwa mu ngo.

Usibye n’abasaba gatanya, bigaragara ko no mu miryango habamo ibindi bibazo bahitamo kwihanganira kurusha kwaka gatanya kuko igifatwa nk’igisebo muri sosiyete ndetse n’icyaha mu madini menshi.

Usibye no kuba nta rugero abona rw’ingo nziza yambwiye ko ikintu atifuza mu buzima ari ugushaka umugore akamubera mubi.

Yarambwiye ati “Mu buzima kugira umugore mubi nta muntu mbyifuriza, hanze aha kubona umwiza biragoye cyane kuko usanga benshi basigaye bafite imico nibazaho cyane; rero njye gutegereza nkahura n’uwo nishimiye ntacyo bintwaye.”

Kuko ari umuntu wemera Imana n’ijambo ryayo, yifashishije imirongo imwe muri Bibiliya ambwira ko aho gushaka nabi umuntu yabireka gushaka burundu.

Si na we gusa ahubwo n’abashinze ingo bagira inama abakiri bato yo kwitondera gushaka kuko iyo umuntu yageze mu rugo ahura na byinshi kandi biba byiza gushaka umuntu ukunze kandi mwubahana ubona ko mufite icyerekezo kimwe.

Navugishije ababyeyi batandukanye bambwira ko bikwiye ko umuntu yitondera urushako. Bose bahuriye ku ngingo yerekana ko gushaka nabi ari ukwica ubuzima ndetse n’abana bazagukomokaho kuko na bo bagerwaho ingaruka.

Umwe yagize ati “Ugomba kwitondera gushaka kugira ngo uzubake urugo rurambye.”

Yakomeje ambwira ko umuntu akwiye gutinda yiga imico y’uwo ashaka kubana na we ndetse no ku muryango we.

Ati “Iyo utabyitondeye ugahubuka mu gushaka uba umeze nk’inzu yubatse ku musenyi, ugomba kwitonda kugira ngo unamenye neza uwo ushaka gushaka akomokamo kuko burya umuco Nyarwanda iyo ushatse uba ushatse n’umuryango.”

Undi mubyeyi yambwiye ko ingaruka zo gushaka nabi zitaba ku muntu ku giti cye cyangwa se ku bashakanye gusa ahubwo zigera no ku bana.

Ati “Iyo ababyeyi babanye nabi n’abana na bo babaho nabi kuko baba bari mu rugo rutagira umudendezo, urukundo n’amahoro.”

Ni byiza rero ko buri wese agendera ku gihe cye, ntagendere ku gihe cy’umuryango cyangwa se igitutu cy’inshuti n’abandi. Urushako ni ikintu cyo kwitondera si ikintu umuntu akwiriye kwihutira gukora kuko yumva ko imyaka imujyanye.

Abatarashaka basigaye bitondera gushaka batinya ko bazahura n’ibibazo birimo na gatanya

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages
. . . . . .