Bwambere abana b’ingagi bashoboye gutegura  umutego w’abahigi

Bwambere abana b’ingagi bashoboye gutegura umutego w’abahigi


Yanditswe kuya 19-07-2012 - Saa 15:51' na Théogène Ishimwe

Umwana w’ingagi witwa Rwema n’undi witwa Dukore bateguye umutego bari batezwe muri Pariki y’Ibirunga mu ntangiriro z’iki Cyumweru.

Nk’uko tubikesha National Geographic, nyuma yuko hari hashize iminsi umutego w’abahigi wishe umwana w’ingagi wabanaga n’abo babiri, kuwa Kabiri izo ngagi zagendeye hamwe gushaka no gutegura imitego mu ishyamba zisanzwe zibamo .

“Ibi rwose ni ubwa mbere bibayeho kubona ingagi z’abana zikora ibintu nk’ibi, sinzi niba hari ahandi ku Isi byabaye kubona ingagi z’abana zitegura imitego. Nitwe dufite ingagi nyinshi z’ishyamba buriya nari butangare cyane iyo haza kuba hari undi muntu wabonye ibintu nk’ibi’’. Ibi ni ibivugwa na Vecellio ushinzwe guhuza gahunda ku birebana n’ingagi muri Pariki y’Ibirunga.

Ku wa Kabiri umukozi ukurikirana inyamazwa witwa Ndayambaje John yarabutswe umutego uri hafi y’ingagi mu muryango wa ‘Kuryama’ ashaka kuwegera ngo awutegure, ariko ingagi yari hafi aho yitwa Vubu irasakuza cyane, bituma Ndayambaje atahegera.

Akokanya abana babiri b’ingagi aribo Rwema (y’ingabo), na Dukore (y’ingore) zose zifite imyaka ine, zirukanka zisatira umutego.

Nk’uko Ndayambaje n’abandi bakerarugendo bari kumwe babibonaga, Rwema yasimbukiye ku ishami ry’igiti rihinnye rikoze umutego (nk’uko babigenza batega), irarivuna, mu gihe Dukore yo yegereye akantu kameze nk’akaziga inyamaswa ifatwamo iyo umutego ushibutse, maze irahategura.

Urebye umuvuduko ibyo byose byabayemo, byatumye Vecellio akeka ko atari ubwa mbere abana b’ingagi bategura imitego. Agira ati : “Zari ziyizeye cyane , zabonye ikigomba gukorwa , ziragikora, ubundi zirigendera’’.

Ingagi Rwema na Dukore bategura umutego

Ingagi zo mu bwoko bwitwa ‘’Kuryama’’ zakunze gufatwa mu mitego nk’iyo, niyo mpamvu abo bana babiri b’ingagi babimenye ko hari imitego bashobora gufatwamo, akaba ariyo mpamvu bagiye bakayitegura.

Abahigi bahiga inyamaswa bashaka inyama zo kurya, bashyize ibihumbi by’imitego muri Pariki y’Ibirunga, aho ingagi z’ishyamba ziba. Iyo mitego iba igamije gufata impongo n’izindi nyamaswa, ariko rimwe na rimwe igafata ingagi.

Ingagi zikuze ziba zifite ubushobozi bwo kwikura mu mutego, ariko akenshi izikiri nto nti zibishobora.

Mu cyumweru gishize umwana w’ingagi witwa Ngwino yari yafashwe mu mutego, yaje kubonwa nyuma n’abakozi b’ikigo cya Karisoke gikururikirana ingagi, bayibonye yishwe n’ibikomere yatewe no gufatwa mu mutego. Urutugu rwayo rwari rwangiritse cyane igihe yageragezaga kwivana mu mutego, ndetse umugozi w’umutego wari winjiye cyane mu kuguru kwayo.

Nk’uko bivugwa n’umukozi ushinzwe guhuza gahunda ku birebana n’ingagi witwa Vicellio, abahigi basa nk’aho nta nyungu baba bafite ku ngagi. Ndetse n’inyamaswa nto zakagombye kuborohera kuzitwara kugurishwa barazihorera.

Abakozi b’ikigo cya Karisoke bakunze kugenda mu ishyamba bareba imitego kugirango bayitegure, mu rwego rwo kurinda ingagi ibyago byo gufatwa, dore ko Ikigega Mpuzamahanga kita ku bidukikije (IUCN) kivuga ko ingagi ziri kugabanuka ku Isi.

TANGA IGITEKEREZO

ANDIKA ICYO UTEKEREZA KURI IYI NKURU

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE:
Witandukira kubijyanye n'iyi nkuru; wikwandika ibisebanya, ibyamamaza cyangwa bivangura; wikwandika ibiteye isoni,
Wifuza kubona byihuse ibivugwa/ibisubizo ku gitekerezo cyawe, andika email yawe ahabugenewe.
Igitekerezo cyawe kigaragara nyuma y'isuzuma rikorwa na IGIHE.com
Ibi bidakurikijwe igitekerezo cyanyu gishobora kutagaragara hano cyangwa kigasibwa, Murakoze!

IBITEKEREZO