00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Katederali y’amateka i Kigali, uruzinduko rwa Papa, guhura na Perezida Ndayishimiye-Ikiganiro na Cardinal Kambanda (Video)

Yanditswe na Cyprien Niyomwungeri
Kuya 6 April 2022 saa 07:09
Yasuwe :

Ushobora kuba warumvise cyangwa warabonye Cathédrale Notre-Dame de Paris, Bazilika ya Mutagatifu Petero i Roma n’izindi kiliziya zifite amateka akomeye kandi zubatse mu buryo buhesha Imana icyubahiro. Ngiyi Katederali ibereye Umujyi wa Kigali Antoine Cardinal Kambanda yifuza kubaka.

Mu birori byo kumwakira nka Arkiyepiskopi wa Kigali, Cardinal Kambanda yakoze ku mbamutima za benshi ubwo yagaragazaga inyota nyinshi afite yo kubaka katederali. Ni igitekerezo cyakirijwe yombi na Perezida Kagame wamwijeje inkunga mu kuyubaka ndetse bidatinze atanga ikibanza izubakwamo ahahoze gereza ya 1930.

Mu kiganiro cyihariye IGIHE yagiranye na Antoine Cardinal Kambanda, yahishuye aho umushinga wo kubaka Katederali ugeze, uruzinduko rwa Papa Francis muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), ndetse n’ibiganiro bagiranye na Perezida Evariste Ndayishimiye w’u Burundi.

Ikiganiro kirambuye

IGIHE: Hari umushinga wo kubaka Katederali nshya i Kigali ibereye umujyi kandi ihesha Imana icyubahiro. Uyu mushinga ugeze he?

Ni koko Kigali ni umujyi uri kugenda ukura, ndetse ni umujyi abawugenda cyane cyane abanyamahanga n’abanyarwanda bishimira ukuntu uri kugenda uba umujyi mwiza,

Kimwe mu bintu biranga umujyi ni Katederali ndetse n’imijyi mikuru ikomeye nka Roma ikimenyetso kiyiranga ni Bazilika ya Mutagatifu Petero, Milan hari Katederali ya Milan, iyo urebye Paris, ejobundi yagize ibyago irashya, ni ikintu cyababaje abantu baranagihagurukira kuko ari ikimenyetso cy’uyu mujyi.

Kigali rero ugasanga nta Kiliziya ya Katederali ibereye umujyi wavuga ko yaranga Kigali. Katederali bivuga icyubahiro duha Imana. Nk’uko bigaragara mu bihe binyuranye by’amateka, za kiliziya zagaragazaga ukuntu abantu baha Imana icyubahiro. Muri ya myaka yashize ni igihe umwubatsi w’umuhanga yagiraga ati "mu nyubako zose nubatse ngiye kubaka inyubako rurangiza, ihebuje ntura Imana".

Natwe rero katederali ni ikimenyetso cy’ukwemera, abuzukuru n’abuzukuruza bacu bazaza bavuga bati ’aba bantu bakundaga Imana bayihaye icyubahiro’, noneho kandi kugira ngo munayigereho munayubake, ni uko muba mushyize hamwe kuko kiliziya ya mbere ni ubuvandimwe bw’abantu no gushyira hamwe, kubaha Imana kandi n’abantu bunze ubumwe nk’abavandimwe.

Ni muri urwego nifuzaga ko umujyi wa Kigali mu butumwa mfite wazagira iyo katederali, ngira amahirwe na Perezida wa Repubulika, icyo gitekerezo aracyumva ndetse aduha n’ikibanza cyiza hariya hahoze gereza ya 1930 yimuriwe hanze y’umujyi.

Ni ikibanza cyiza cyifuzwaga na benshi kuba hakorerwa ibindi bikorwa, ubwabyo ni icyubahiro bahaye Imana bati ’hano reka tuhaharire kiliziya ibereye Imana. Bikaba bifite icyo bivuga gikomeye kuko ari n’ahantu hafungiwe abantu benshi mu bihe binyuranye, hari ahantu mbese ho gucibwa, umuntu waciwe muri sosiyete ari hariya ajya, hari ahantu h’urupfu.

Nka gorigota rero ku musaraba aho abantu bacibwaga, umusaraba waje kuba isoko y’umukiro, na hariya turagira ngo ahari gereza aho abantu babacira, hahinduka noneho isoko y’umukiro mu Mana kandi dushobora guhera Imana ikuzo.

Ubungubu twashoboye kubona umuntu w’umuhanga, umwe mu bantu b’abahanga rwose udushushanyiriza igishushanyo yarakirangije, ubungubu ari mu kunoza inyigo noneho tukazagishyira hanze tukamurikira abantu, ubundi tugatangira gukora, tugashaka uburyo bwo kuhubaka, ibikenewe noneho no gutangira kubaka.

Cardinal Kambanda avuga ko vuba cyane bazamurika igishushanyo cya katederali ibereye umujyi batangire no kuyubaka

IGIHE: Papa Francis agiye gusura ibihugu birimo Congo hafi y’u Rwanda i Goma. Uru ruzinduko ruvuze iki kuri RDC no kuri Kiliziya y’u Rwanda

Nyirubutungane Papa iyo aje gusura nk’umushumba wa kiliziya aba aje gukomeza abavandimwe mu kwemera...gusura igihugu cya Congo ni umugisha kuri twe mu Rwanda kuko hari urwego duhuriramo rw’ibiyaga bigari dufite ihuriro ry’inama y’abepiskopi b’u Rwanda, u Burundi na Congo, tugize uwo muryango wa Kiliziya, kuba rero ari muri Congo natwe aba yadusuye nk’uyu muryango.

Turimo gutegurana uru ruzinduko noneho umuryango mugari natwe twibonamo yadusuye. Ubwo rero natwe tuzamwikirira hafi hano kuri Goma. Ikindi aje ari intumwa y’amahoro, Papa aza ari intumwa y’amahoro kandi intambara n’amakimbirane ari muri aka karere,
hakenewe n’ijwi rye n’uruzinduko rwe ruza ruhumuriza kandi ruzanye ubutumwa bw’amahoro.

Azahava ajya muri Sudan, nabo ni abavandimwe, bari mu makimbirane akomeye n’intambara, bakeneye ihumure n’ubutumwa bw’amahoro.

Kuza mu Rwanda, ubutumire bw’u Rwanda nabwo burahari, turacyategereje igihe nikigera.

Papa Francis agiye gusura Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo hafi y'u Rwanda

IGIHE: Perezida w’u Burundi yarabakiriye, niba atari ibanga mwaganiriye iki? Hari icyo mwavuze ku mubano w’u Rwanda n’u Burundi dore ko wanakomye mu nkokora umubano w’abakristu?

Twaganiriye ku ruhare kiliziya ifite mu gihugu, ku bufatanye bwa leta na kiliziya haba mu Burundi ndetse no mu Rwanda, uko kiliziya yita kuri roho, leta ikita ku iterambere ry’umubiri. Hari ibikorwa kiliziya ikora nka kiliziya ariko usanga ibihurirao na leta. Nk’ubwo iwabo yatubwiraga ko Caritas yatangiye ari yo irwana ku bakene ubu bashyizeho Minisiteri y’ubufatanye.

Uruhare rwa kiliziya mu iterambere, uruhare rwa kiliziya mu kunga abantu ngo babane kivandimwe, uruhare rwa kiliziya y’u Rwanda n’u Burundi mu kubaka umubano mwiza ndetse no kuba twari mu Burundi tugahura n’Abepiskopi baho nabo kuba bazaza ni ikimenyetso tuba dutanga cy’ubumwe twifuza.

Iby’u Rwanda n’u Burundi yatubwiraga ko birimo kugenda bijya mu buryo, ko twakomeza gusenga kugira ngo n’ibisigaye bikeneye kunozwa biri mu nzira zo kunozwa kugira ngo abantu bashobore gusabana, kugenderana, kuko abanyarwanda n’Abarundi bahuriye kuri byinshi ni abavandimwe.

Ubwo rero tumwizeza ko twebwe umusanzu wacu ari isengesho, gufasha imitima kurushaho kubana kivandimwe kuko turi abavandimwe ndetse yanishimiraga ko azajya kubonana na Nyirubutungane Papa Francis, yishimira ko yemeye kumwakira.

Cardinal Kambanda na bagenzi be baherutse guhura na Perezida Ndayishimiye w'u Burundi

IGIHE: Musenyeri Servilien Nzakamwita aherutse kwemererwa kujya mu kiruhuko, ni uruhe rwibutso mumufiteho nk’umwepiskopi. Ni iki wabwira uwamusimbuye Mgr Papias Musengamana?

Musenyeri Nzakamwita ni umwepiskopi wagiyeho mu gihe cya nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi, akaba yarakoze umurimo ukomeye w’ubutumwa mu guhuza abantu, ubumwe bw’abantu, ubwiyunge ni ikintu yaharaniye cyane dore ko yabanje gushingwa komisiyo y’ubutabera n’amahoro ari wo muyoboro wigisha iyogezabutumwa ry’ubumwe n’ubwiyunge.

Icya kabiri ni umuryango, ni umuntu witangiye iyogezabutumwa ry’umuryango, guhuza imiryango mu cyo bita ’ihuriro ry’ingo’, bakajya inama, bagafashanya, mu bibazo binyuranye bigize umuryango, haba mu kwiteza imbere, gukemura amakimbirane, uburere bw’abana, ya miryango ifite uko imeze, abibana, abapfakazi, abana b’imfubyi birera, abakobwa babyariye iwabo, agenda abashyira mu byiciro, ni ubutumwa bukomeye yakoze.

Urubyiruko ni ubutumwa yitangiye cyane mu cyitwa ihuriro ry’urubyiruko, ryabagaho ku rwego rwa paruwasi, diyosezi, ku rwego rw’igihugu na mpuzamahanga yagiye aherekeza urubyiruko byagiye birufasha gukura mu kwemera, mu buvandimwe kandi no mu kujijukirwa iby’ukwemera n’ivanjiri.

Icyo twabwira Musenyeri Papias, twamusaba gukomereza ahongaho ikivi Musenyeri Nzakamwita aho yari agereje.

Musenyeri Nzakamwita wemerewe kujya mu kiruhuko azibukirwa kuri byinshi birimo kwita ku muryango n'urubyiruko

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages
. . . . . .