00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Ikibiribiri, inyoni yifashishwaga mu iteganyagihe mu Rwanda rwo hambere

Yanditswe na Nzabonimpa Jean Baptiste
Kuya 14 Kamena 2021 saa 07:42
Yasuwe :
0 0

Mu Rwanda rwo hambere iterambere mu bintu bitandukanye ritaraza abakurambere hari ibyo bari bazi. Muri ibyo twavuga nko kumenya niba mu kirere harimo imvura bagendeye ku nyoni yitwa ikibiribiri. Ubusanze kugeza n’ubu ikibiribiri iyo kivuze abantu bamwe bakubwira niba imvura iri hafi kugwa cyangwa irimo kugenda icika.

Ntabwo ari byo gusa byari bigendanye n’ikibiribiri ahubwo bari banafite imyumvire ko umuntu urwaye igituntu ashobora gufata ikibiribiri akacyica yarangiza agacira mu kanwa kacyo ubundi agakira. Ibyo byatumaga ikibiribiri kimwe n’izindi nyoni zitandukanye zibangamirwa n’uburyo bw’ubuvuzi bwariho muri icyo gihe.

Mu Rwanda haboneka ibibiribiri by’amoko n’amazina atandukanye harimo White browed coucal na Blue headed coucal. Bimwe mu bivugwa kuri ibyo bibiribiri byombi ni uko iyo kigenzi cyabyo gipfuye bibabara cyane kandi bigategura igisa n’ikiriyo.

Tugarutse ku kibiribiri gifite ibitsike by’umweru kimwe n’ikindi cy’umutwe w’ubururu twavuga ko bishobora kuboneka i Masaka ku ruganda rw’Inyange, ku kiraro cy’Akagera gihuza Akarere ka Kicukiro n’aka Bugesera, mu kagari ka Mwendo umurenge wa Kigali, i Nyamirambo hafi ya Mera-neza n’ahandi.

Imiterere y’ikibiribiri cy’ibitsike by’umweru

Iki kibiribiri cy’ibitsike by’umweru ni inyoni igereranyije kuko ishobora kugira uburebure buri hagati ya santimetero 36-42. Ikigabo n’ikigore byose birasa neza. Iyi nyoni iyo ikuze iba ifite akantu kameze nk’ikamba ku mutwe kenda kwirabura, ku maso hariho ubwoya bw’umweru, mu mugongo hagaragara amabara avangavanze ajya gutukura kandi akajya gusa n’ikigina. Ku gatuza hariho utubara duhagaze tw’umweru. Imirizo iy’ikibiribiri irirabura.Umunwa urirabura kandi imboni ni umukara n’umuzenguruko w’umutuku.

Ikibiribiri cy’ibitsike by’umweru gitungwa n’iki?

Ibi bibiribiri bikunda kuba ahantu hari ibihuru aho bishobora kubona udusimba duto two kurya nk’ibihore, ibinyugunyugu n’ibindi. Ikibiribiri kandi gishobora kurya umuserebanya, inzoka, umutubu, imbeba, amagi y’inyoni n’inyoni ubwazo kugera ku nyoni zifite umubyimba ungana n’uw’inuma. Iyo hagize ahantu batwita ikibiribiri gishobora kujya gufata udusimba tuba turimo kuguruka.

Ikibiribiri cy’ibitsike by’umweru cyororoka gite?

Ibibiribiri by’ibitsike by’umweru bikora umuryango w’ikigabo n’ikigore cyacyo kandi inshingano zo kwita ku mishwi ikigabo n’ikigore birazifatanya. Icyari cy’ibibiribiri cyubakwa n’ikigabo kandi kikaba gifunze uretse umuryango winjiramo. Muri rusange, igihe cyo kororoka ni hagati y’ukwezi k’Ugushyingo na Werurwe.

Iyo icyari kimaze kubakwa ikigore gitera amagi 3-5 ikigabo n’ikigore bigafatanya kuyararira mu gihe cy’iminsi 14-16 ariko by’umwihariko ikigabo. Imishwi iyo imaze guturagwa mu minsi itatu ya mbere iba yitabwabo n’umubyeyi wayo umwe mu gihe undi aba azana ibyo kurya. Nyuma y’iyo minsi ikigabo n’ikigore bifatanya gushaka ibyo kurya no kugaburira imishwi. Iyo imishwi y’ibibiribiri imaze iminsi 18-20 iba imaze gukura neza ku buryo isohoka mu cyari.

Ikibiribiri kibangamirwa n’iki muri rusange?

Muri iki gihe aho ibikorwa bya muntu bikataje mu kwangiza urusobe rw’ibinyabuzima, ibibiribiri birimo guhura n’ikibazo cyo kubura aho kuba, ndetse n’imiti ikoreshwa mu buhinzi kuko yica udusimba duto hanyuma tukaribwa n’ibibiribiri.

Umuryango Mpuzamahanga wita ku bidukikije uracyashyira ibibiribiri by’ibitsike by’umweru ku rutonde rw’inyoni zikibasha kuboneka.

Urusaku rw'ikibiribiri rwatumaga abakera bamenya niba imvura iri hafi kugwa cyangwa igiye gucika

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages
. . . . . .