00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Sosiyete Sivile, ikiraro cyuririrwaho n’abanenga u Rwanda

Yanditswe na Dufitumukiza Salathiel
Kuya 3 Ukuboza 2021 saa 07:54
Yasuwe :

Mu miryango 2.500 itegamiye kuri Leta ikorera mu Rwanda, umwe ni wo watanze raporo ku ntambwe rumaze gutera mu iyubahirizwa ry’amahame y’uburenganzira bwa muntu azwi nka “Maputo Protocol”.

Maputo Protocol ni amasezerano yashyizweho umukono n’ibihugu 42 bya Afurika, agamije kugenzura iyubahirizwa ry’uburenganzira bw’umugore n’umukobwa. Yatangiye gukurikizwa mu 2005 ku bufatanye na Komisiyo ya Afurika Yunze Ubumwe.

Ateganya ko ibihugu byayasinye bitanga raporo ku iyubahirizwa ryayo buri myaka ibiri, igaherekezwa n’izakozwe n’imiryango itegamiye kuri Leta kugira ngo hatagira ikirenzwa ingohe. Izo ziyiherekeza zitwa “shadow reports”.

Buri muryango uba usabwa imwe, bivuze ngo iyo u Rwanda rwatanze muri Komisiyo ya Afurika Yunze Ubumwe yagombaga guherekezwa n’izindi 2.500.

Umukozi ushinzwe kugenzura, gutangaza no kubahiriza uburenganzira bwa muntu ku rwego mpuzamahanga muri Komisiyo y’Igihugu y’Uburenganzira bwa Muntu, Mazimpaka Ngango Hilaire, yasobanuye ko iyo miryango ishobora no gukora indi raporo ikayitanga mu gihe Guverinoma itatanze iyo isabwa.

Umuryango umwe ni wo watanze “shadow report”

Mu nama yahuje imwe muri iyo miryango n’inzego za Guverinoma zirebwa n’iyubahirizwa ry’uburenganzira bwa muntu kuri uyu wa 2 Ukuboza 2021, haganiriwe ku byuho byagaragajwe muri iyo raporo n’ibyo u Rwanda rwasabwe kuzakosora mu y’ubutaha.

Umuyobozi Wungirije w’Ikigo cy’Uburenganzira bwa Muntu n’Iterambere mu Karere k’Ibiyaga Bigari (GLIHD) ari nacyo cyateguye iyo nama, Me Umulisa Husna Vestine, yavuze ko imiryango itegamiye kuri Leta ikorera mu Rwanda inengwa kutuzuza inshingano.

Haramutse hakozwe “shadow reports” nyinshi cyaba ari ikimenyetso cy’uko nta kibera mu Rwanda kitagaragazwa, bityo abarunenga ntibahimbe.

Umulisa ati “[mu mwiherero duheruka gukora] uwari uhagarariye Inteko Ishinga Amategeko yaratubwiye ati ‘twebwe dukora amategeko ariko nta muryango utari uwa Leta turabona hano utubwira ngo itegeko iri n’iri ntirihari’.”

“Minijust nayo yatuganije idusaba ngo ‘mumenyekanishe ibyo mukora muninjire mu rwego rw’uburenganzira bwa muntu kugira ngo tubashe kubona ibyo mukora.”

Yakomeje ati “Raporo kuri Maputo Protocol ni Leta yayitanze n’undi muryango umwe kandi hagombye kuboneka 2.500 ziyiherekeza.[…] Abenshi barazitinya ngo ni gute dushobora gutanga raporo.”

Yashimangiye ko izikorwa n’iyo miryango ari zo zigaragaramo imibare kandi iba ishingiye ku byo u Rwanda rwakoze.

Nk’ababasha kuganira n’Abaturarwanda bakanareba uko iyubahirizwa ry’uburenganzira bwa muntu ryifashe mu gihugu, bafite ubushobozi bwo kunyomoza ibinyoma by’imiryango mpuzamahanga “ibarirwa inkuru”.

Kudakora raporo kwayo bibera ikiraro abaharabika igihugu kuko nta kibanyomoza mu nyandiko kiba gihari.

Ibyuho byagaragajwe muri raporo u Rwanda ruheruka gutanga birimo ko ikubiyemo amakuru adahagije no kubura ibihamya by’ibiyikubiyemo.

Umuyobozi Wungirije wa GLIHD, Umulisa Husna Vestine, yavuze ko imiryango itegamiye kuri Leta ikorera mu Rwanda inengwa kutuzuza inshingano

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages
. . . . . .