00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Ntabwo nemera ko umupolisi ufite imbunda ari we ukwiye guhunga ikirara gifite umuhoro- Senateri Uwizeyimana Evode

Yanditswe na Akayezu Jean de Dieu
Kuya 25 Mutarama 2023 saa 02:28
Yasuwe :

Senateri Uwizeyimana Evode yatangaje ko bikwiye ko mu gihe umupolisi arimo kwitabara cyangwa izindi mpamvu zose zatuma arasa umuntu akwiye kubikora ariko mu gihe binyuranyije n’amategeko, uwo mupolisi yajya abiryozwa.

Ni ibitekerezo yatangaga kuri uyu wa Gatatu tariki 25 Mutarama 2023, ubwo Komisiyo y’Ububanyi n’Amahanga, Ubutwererane n’Umutekano muri Sena yakiraga umushinga w’itegeko rigenga Polisi y’u Rwanda.

Mu biteganywa n’umushinga w’itegeko rishya rizaba rigenga Polisi y’Igihugu harimo ingingo igaragaza aho umupolisi uri mu kazi ashobora gukoresha imbaraga zavamo ugutakaza ubuzima ku muntu.

Senateri Uwizeyimana yagaragaje impungenge ku buryo iyo ngingo isobanurwa n’abateguye umushinga w’itegeko, avuga ko igihe cyose hakoreshejwe imbaraga bidakwiye kugambirira ko hagira umuntu upfa.

Ati ‘‘Noneho uko iriya ngingo yanditse irasa n’ivuga ko intego, cyangwa ikigambiriwe mu gukoresha imbaraga ari uko hagira umuntu upfa, kuko ni byo byanditse, ushobora gusanga atari byo mushaka kuvuga ariko ni byo byanditse.’’

Yakomeje agira ati ‘‘Gukoresha imbaraga igihe bibaye ngombwa uretse na polisi ku nzego z’umutekano yewe n’Urwego rw’Ubugenzacyaha, RIB,[mu itegeko ryarwo] hari aho biba ngombwa bakoresha imbaraga.’’

Ni ihame ko gukoresha imbaraga bivuze ko hari uhasiga ubuzima ?

Senateri Uwizeyimana asobanura ko nk’ahantu hari ibimenyetso ariko nyiraho akaba yangiye polisi kuhinjira icyo gihe biba bikwiye ko hakoreshwa imbaraga.

Yakomeje agira ati ‘‘Ariko se buri gihe gikoresha imbaraga biganisha ku rupfu rw’umuntu ? Kuko iri tegeko rirasa n’aho riha umupolisi uburenganzira bwo kugenzura niba yakoresha imbaraga zavamo urupfu rw’umuntu cyangwa atazikoresha.’’

Senateri Uwizeyimana avuga ko hari n’igihe biba ari ngombwa ko umupolisi akora ubwirinzi.

Ati ‘‘Kuko njye ntabwo nemera ko umupolisi ufite imbunda ari we ukwiriye guhunga ikirara gifite umuhoro, ntabwo ari ko njye mbyumva.’’

‘‘Kuvuga ngo umupolisi umuntu yamutemanye imbunda, keretse amutunguye ariko njye ntabwo nemera ko umupolisi ufite imbunda ari we ukwiriye guhunga umuntu ufite umuhoro, njye ntabwo mbyumva.’’

Yakomeje agira ati ‘‘Ni ukuvuga ngo hari ho aho biba ngombwa ko polisi ikoresha imbaraga, ikoresha imbunda haba mu rwego rw’ubwirinzi cyangwa se mu rwego rwo gushyira mu bikorwa inshingano zayo zanditse muri iri tegeko.’’

Umupolisi ashobora kunywa agasinda akarasa umuntu

Senateri Uwizeyimana avuga ko hari Abapolisi baba bashobora gukoresha ububasha bahabwa n’amategeko mu nyungu zabo bwite ari na yo mpamvu hakwiriye no kujya habaho iperereza.

Ati ‘‘Ariko icyo gihe […] hari abandi bakwiye kuzakora iperereza kuko ikintu cyaguyemo umuntu ntabwo ari imikino. Kuzakora iperereza ngo ese koko byari ngombwa ko uyu mupolisi akoresha intwaro arasa akica umuntu cyangwa se akica abantu ?’’

Avuga ko hakwiye kurebwa uburyo bwakoreshwa ku buryo igihe cyose polisi ikoresheje imbaraga bitaba bivuze ko hagomba kugwa umuntu.

Ati ‘‘Umupolisi na we ashobora kunywa agasinda akaba yarasa n’umuntu; umupolisi na we ashobora gukora amakosa, uwo nawe agira uko ahanwa mu rwego rw’akazi ke. Ariko ndagira ngo tumenye, ni ubuhe buryo twakoresha butakanisha ku kuvuga ngo buri gihe gukoresha imbaraga bigomba kuvuga umuntu ugomba kuhasiga ubuzima.’’

Yakomeje agira ati ‘‘Ushobora gukoresha imbaraga uca urugi umunyabyaha wihishemo yabona umupolisi ufite imbunda akamanika amaboko.”

Minisitiri w’Umutekano imbere mu Gihugu, Gasana Alfred yavuze ko itegeko risobanura neza ko iyo umupolisi uri mu kazi yakoresheje imbaraga zitera ibura ry’ubuzima bw’umuntu hakorwa iperereza ryemeza niba ari ko byagombaga gukorwa cyangwa se habayeho kunyuranya n’amategeko.

Ati “Iyo byagenze habaye gukoresha imbaraga n’ubundi hakurikiraho iperereza, hari n’abazikoresha bakazafungwa byitirirwaga akazi ariko yabikoze mu buryo budateganywa n’amategeko.”

Polisi y’u Rwanda isanzwe igengwa n’Itegeko no 46/2010 ryo kuwa 14/12/2010 rigena ububasha, inshingano, imitunganyirize n’imikorere ya Polisi y’u Rwanda nk’uko ryahinduwe muri 2017.

Senateri Uwizeyimana ntuyumva uburyo umupolisi ufite imbunda yakangwa n'igisambo gifite umuhoro

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages
. . . . . .