00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Gutangiza ubuvuzi bwo gusimbuza impyiko no kubaga umutima: Urugendo rw’Ibitaro bya Faisal mu kuba igicumbi cy’ubuvuzi

Yanditswe na Iradukunda Serge
Kuya 21 Ukwakira 2022 saa 03:06
Yasuwe :

Ubuvuzi ni rumwe mu nzego u Rwanda rwashyizemo imbaraga haba mu kongera ubushobozi bw’ibitaro hagurwa imashini kabuhariwe mu buvuzi bw’indwara zitandukanye, kubaka ibishya ndetse no gushaka abaganga b’inzobere hagamijwe ko igihugu gihinduka igicumbi cya serivisi z’ubuvuzi ku buryo n’abarwayi bava mu mahanga baza kuhivuriza.

Ubu buryo u Rwanda rushaka kwimakaza buzwi nka ‘Medical Tourism’, aho usanga mu bihugu nk’u Buhinde, u Bushinwa na Leta Zunze Ubumwe za Amerika ari bumwe mu bwinjiza amafaranga menshi biturutse ku barwayi b’abanyamahanga bajya kuhashaka serivisi z’ubuvuzi zitandukanye.

Ibitaro byitiriwe Umwami Faisal ni bimwe mu bihanzwe amaso muri iyi gahunda y’ubuvuzi u Rwanda rushaka kwimakaza. Ibi byatumye hatangira imirimo yo kuvugurura inyubako zabyo, kugura ibikoresho, gushaka abaganga b’inzobere no kongerera ubumenyi abo bisanganywe.

Imwe mu mirimo yamaze gukorwa harimo kuvugurura inyubako z’ibi bitaro no kubyagura, nk’aho ubushobozi bw’ahasuzumirwa abarwayi bwavuye ku kwakira abantu 20 bugera ku bantu 42.

Mu rwego rwo kongera ubushobozi bw’ibi bitaro bigendanye n’abarwayi bishobora kwakira ubu inyubako zakoreshwaga nk’ibiro zahinduwe ibitaro, abayobozi bimukire mu zindi nyubako ziri hanze.

Ku bijyanye n’ubushobozi bw’ibi bitaro mu bijyanye n’ibikoresho, hubatswe icyumba cyahariwe kuvurirwamo indwara z’umutima ndetse gishyirwamo n’ibikoresho. Ibi bitaro byashatse kandi abaganga b’abanyamahanga bashobora kuvura ariko bagaha n’ubumenyi bagenzi babo bo mu Rwanda.

Mu baganga b’abanyamahanga bazanywe muri Faisal harimo na Dr Amha Meshesha uzobereye mu bijyanye no kuvura umutima.

Kugeza ubu ibitaro byitiriwe Umwami Faisal bifite ubushobozi bwo kwakira abarwayi 146, bikagira abaganga bari ku rwego rwa dogiteri 85. Buri mwaka bisuzuma abarwayi barenga ibihumbi 72 barimo abarenga 8000 byakira bavuye mu bindi bitaro byo hirya no hino mu gihugu.

Muri ibi bitaro kuri ubu kandi hatangirwa serivisi zitandukanye zirimo ubuvuzi rusange, ubuvuzi bwo kubaga indwara z’umutima, ubwo kubaga ubwonko n’ubwo kubaga impyiko n’imiyoboro y’inkari.

Bitanga kandi ubuvuzi bwo mu myanya y’ubuhumekero, amaso, ibihaha n’ubw’indembe.

Mu kiganiro IGIHE yagiranye na Dr Sendegeya Augustin ushinzwe serivisi z’ubuvuzi mu bitaro byitiriwe Umwami Faisal, yavuze ko ibyo bamaze gukora bifatwa nk’itangiriro kuko ibi bitaro byihaye intego yo kuba nibura mu myaka itanu iri imbere, bizaba bifite ibitanda 600 byakira abarwayi.

Ati “Turi mu ntangiriro kuko hari gahunda ndende. Ubu dufite ibitanda 146 ariko hari gahunda ko mu myaka itatu twaba dufite ibitanda biri hagati ya 500 na 600. Twe tubona turi mu ntangiriro y’urugendo rurerure.”

Hatangijwe gahunda zo guhugura abaganga b’inzobere

Mu bijyanye no kongerera abakozi, Dr Sendegeya yavuze ko kugeza ubu ibi bitaro bya Faisal byamaze kugirwa ibya kaminuza. Byatangije ‘fellowship programs’ zifasha abaganga b’inzobere mu kintu runaka kurushaho kwihugura.

Ati “Izo gahunda twarazitangiye dufatanyije na Kaminuza y’u Rwanda mu mashami y’ubuvuzi atandukanye, navuga nk’indwara zo kuvura umutima, impyiko, ibireba indwara za diabetes n’izindi. Ubu ni ubushobozi tugenda twiyubakamo dufatanyije n’abaganga baba baturutse hanze, hari abaza bakamara umwaka urenga n’abaza by’igihe gito.”

Byitezwe ko abaganga bazarangiza muri iyi gahunda yatangiye muri Gicurasi 2022, bazahabwa impamyabumenyi zigaragaza ko ari inzobere mu buryo bwuzuye. Abiga bashobora kumara imyaka ibiri, itatu cyangwa ine bitewe n’ibyo biga.

Ibi bitaro birifuza gufasha u Rwanda kugabanya umubare w'abajya kwivuriza mu mahanga

Kagabanya umubare w’abajya kwivuza mu mahanga

Ubusanzwe abantu bava mu Rwanda bajya gushaka ubuvuzi mu mahanga ku mpamvu zitandukanye; biganjemo ababa bagiye gushaka serivisi zidatangirwa imbere mu gihugu.

Guverinoma y’u Rwanda itangaza ko nibura mu mwaka, ikoresha abarirwa hagati ya miliyoni 800 Frw na miliyari 1 Frw mu kwishyurira Abanyarwanda bajya kwivuza mu mahanga indwara zitandukanye ariko ziganjemo iz’impyiko. Abo ni abishyurirwa na Leta ariko hari abandi benshi baba bafite amikoro biyishyurira cyangwa bakishyurirwa n’abagiraneza.

Dr Sendegeya yavuze ko nubwo hari abajya kwivuza mu mahanga kuko serivisi bashaka zitaba mu Rwanda, usanga hari n’abajyayo kandi bagiye gushaka ibyo bashoboraga kubonera mu Rwanda.

Ati “Abajya kwivuza hanze bari mu buryo bubiri, aba mbere ni abafite uburwayi budashobora kuvurirwa hano mu gihugu, abo bo birumvikana ko bagomba kujya kwivuza hanze mu bihugu bifite izo serivisi. Bivuza impyiko, umutima na kanseri ku byo tudashobora kuvurira hano.”

“Abandi ni abo usanga bagiye kwivuza indwara natwe twabasha kuvura nabo barahari.”

Yakomeje avuga ko nubwo umuntu afite uburenganzira bwo kwivuriza aho ashaka, kuba hari abajya mu mahanga gushaka ubuvuzi butangirwa mu Rwanda bitanga umukoro ku baganga n’abakora mu nzego z’ubuzima.

Ati “Umuntu afite uburenganzira bwo gushaka serivisi aho ashaka ariko nk’inzego z’ubuvuzi cyane kuri twe dukora mu bitaro biduha umukoro ko tugomba kubaka inzego z’ubuvuzi zirangwa no kugirirwa icyizere.”

“Icya mbere tukavuga tuti reka dushyire imbaraga mu gutanga serivisi nziza kuko bizana icyo cyizere, icya kabiri tugatanga amakuru kuko hari abagenda badafite amakuru ko izo serivisi dushobora kuzitanga. Icyo gihe bizatuma na ba bandi bajya kwivuza hanze kuri serivisi dufite bagira icyizere.”

Ibitaro byitiriwe Umwami Faisal bitangaza kandi ko uyu mwaka uzajya kurangira bishobora gutanga serivisi zo gusimbuza impyiko, ziri mu zatumaga umubare munini w’Abanyarwanda bajya kwivuza mu mahanga.

Bagiye gutangiza Plastic Surgery

Mu bihugu byateye imbere bimaze kuba ibisanzwe ko umuntu utishimiye izuru rye, iminwa, inda cyangwa uko ateye kuri ubu ashobora kubihindura hifashishijwe ubuvuzi bugezweho buzwi nka ‘plastic surgery’.

Plastic surgery ni ubuvuzi bwo kubaga hagamijwe gusana no gukosora ibice by’umubiri bitandukanye.

Mu Rwanda ubu buvuzi busanzwe butangwa nko ku bantu bakoze impanuka bakangirika ibice by’umubiri bitandukanye, gusa nko ku bantu bashaka guhindura ibice by’umubiri batishimiye ntabwo baratangira gufashwa.

Uko Isi igenda irushaho gutera imbere, ubushakashatsi bugaragaza ko abakenera serivisi za plastic surgery bagenda biyongera. Nko muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, bavuye ku bantu miliyoni 1,6 babazwe mu 1997 bagera kuri miliyozi 5,5 bahawe ubu buvuzi mu 2020.

Dr Sendegeya yavuze ko zimwe muri serivisi z’ubuvuzi Faisal ishaka gutangiza na plastic surgery irimo kuko isigaye ikenerwa na benshi.

Ati “Iyo gahunda yo gutangiza izo serivisi turayifite kuko ni serivisi za ngombwa kuko hari abantu bazishaka, nshobora kuba mbona ntishimiye uko nteye mu buryo bumwe cyangwa ubundi kuki tutatanga izo serivisi.”

Yakomeje avuga ko kugeza ubu mu Rwanda hari abaganga bake bazobereye mu bijyanye na plastic surgery.

Ati “Hari abaganga b’inzobere hari n’aho kubyigira hari n’abafite ubushobozi bwo kubikora mu Rwanda. Icyo dukeneye ni uko ibitaro noneho tubishyira muri gahunda. Dufite gahunda y’imyaka itatu n’imyaka itanu kuri izo serivisi.”

Ku ikubitiro Faisal izatangira itanga serivisi zo kubaga inda bakagabanya ibinure, kongera ikibuno ndetse no kuvura uruhara.

Nubwo Ibitaro byitiriwe Umwami Faisal bivugwa ko hari byinshi bimaze gukorwa mu cyerekezo cyo kugira u Rwanda igicumbi cya serivisi z’ubuvuzi, Dr Sendegeya agaragaza ko hari byinshi bigikwiye gukorwa.

Ati “Nubwo hari intambwe turi gutera atari Faisal gusa ahubwo n’ibindi bitaro byigisha turabona ko muri izo ndwara zo kuvura umutima, kuvura kanseri n’umutima haracyari intambwe yo gutera ariyo mpamvu ari nazo dushaka gushyiramo imbaraga. Ni nazo akenshi usanga zijyana abantu kwivuza hanze, turashaka ko hafi ya zose zivurirwa mu Rwanda ahubwo birenge n’abarwayi bandi bashobore kutugana baza gushaka izo serivisi nk’uko ubu hari bamwe bajya kuzishaka mu mahanga.”

Inyubako z'ibitaro byitiriwe Umwami Faisal zikomeje kwagurwa
Ibi bitaro birifuza gufasha u Rwanda kugabanya umubare w'abajya kwivuriza mu mahanga
Ibitaro bya Faisal birajwe ishinga no kongera umubare w'abaganga b'inzobere
Abaganga bakora mu bitaro byitiriwe Umwami Faisal bakomeje gufashwa kongera ubumenyi no kurushaho kwita ku babagana

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages
. . . . . .