Uko wafasha umwana wawe mu gihe ibintu bitagenze nk’uko yabyifuzaga

Yanditswe na Urinzwenimana Mike
Kuya 21 Werurwe 2021 saa 08:08
Yasuwe :
0 0

Mu buzima bwo kurera ku babyeyi byanze bikunze hari igihe kizagera umwana wawe agakora ikintu ntikigende neza nk’uko yabyifuzaga bikaba byamuca intege.

Muri iyi nkuru nifuje ko dusangira ubuhamya n’amahame atangwa na Bibiliya ku bijyanye n’uko wafasha umwana wawe mu gihe yakoze ibintu ariko ntibigende nk’uko yabyifuzaga .

Kimwe mubyo umubyeyi wese akwiye kumenya nuko twese bitubaho. Bibiliya igira iti “ Kuko twese ducumura muri byinshi, umuntu wese udacumura mu byo avuga aba ari umuntu utunganye rwose, yabasha no gutegeka umubiri we wose. Yakobo 3:2”.

Bibiliya iduhamirije ko twese ducumura muri byinshi, abana na bo ni uko. Icyakora hari ikintu cyiza abana bakwigira ku makosa bakora. Ashobora gutuma bitoza umuco wo kwihangana. Abana ntibavukana uwo muco ariko bashobora kuwutozwa.

Hari umubyeyi umwe watanze ubuhamya ati “Jye n’umugabo wanjye twabonye ko kwereka abana bacu ibitagenze neza cyangwa amakosa bakoze, ari byo byiza kuruta kubyirengagiza nk’aho nta cyabaye. Bituma bashobora kwihangana mu gihe ibintu bitagenze nk’uko babyifuzaga.”

Hari abana batajya bashobora kwihangana mu gihe batageze ku byo bifuzaga, bitewe n’uko ababyeyi babo birinda kubabwira ko bakoze amakosa. Urugero, iyo umwana atsinzwe ku ishuri, hari ababyeyi bahita bagereka amakosa ku mwarimu; yagirana ikibazo n’undi mwana, bakayagereka kuri mugenzi we.

None se abana bakwitoza bate kwirengera ingaruka z’amakosa yabo, kandi ababyeyi bahora babarinda kugerwaho n’ingaruka z’ibyo bakora?

Umubyeyi akwiriye kubwira umwana ko ibyo akora bizamugiraho ingaruka

Bibiliya igira iti “Imana ntinegurizwa izuru, kuko ibyo umuntu abiba ari byo azasarura . Abagalatiya 6:7.”

Bibiliya itugaragarije ko ibyo umuntu abibye aribyo asarura. Mu buzima bwacu bwa buri munsi ibyo dukora bigira ingaruka. Iyo dukoze amakosa tuba tugomba no kwirengera ingaruka zayo. Ubwo rero, abana bagomba kumenya ko ibyo umuntu abiba ari byo asarura, bakamenya ko bagomba kwemera uruhare bagize mu bitaragenze neza. Jya wirinda kugereka amakosa y’abana bawe ku bandi kandi wirinde kubarengera. Ahubwo bareke birengere ingaruka z’ibyo bakoze, ukurikije imyaka bafite. Birumvikana ko umwana agomba gusobanurirwa neza ko amakosa yakoze, ari yo yatumye agerwaho n’ibibazo.

Jya ufasha umwana wawe kumenya icyo yakora

Bibiliya igira iti “Kuko umukiranutsi naho yagwa karindwi yakongera akabyuka, ariko abanyabyaha bazagushwa n’amakuba. Imigani 24:16”.

Niba ibintu bitagenze nk’uko wabyifuzaga, ntukumve ko ijuru rikugwiriye. Jya ufasha umwana wawe kumenya uko yakemura ikibazo yahuye nacyo, aho kwibanda ku bitagenze neza n’impamvu zabiteye. Urugero, niba umwana wawe atsinzwe ku ishuri, jya umufasha kumenya icyo yakosora, umwereke ko akwiriye kwiga cyane kugira ngo ubutaha azatsinde.

Niba umukobwa wawe yashwanye n’inshuti ye, mufashe kumva ko akwiriye gufata iya mbere agasaba imbabazi, kabone n’iyo yaba atari we wagize uruhare runini muri icyo kibazo bagiranye.

Iga gutoza umwana wawe umuco wo kwiyoroshya

Ihame rya Bibiliy rigira riti“Ndabwira buri wese muri mwe ko atagomba kwitekerezaho ibirenze ibyo agomba gutekereza.” Abaroma 12:3”.

Iyo ushimagiza umwana wawe umubwira ko ari we uzi gukora ibintu neza kurusha abandi bantu bose, uba umubeshya kandi uba umuhemukira. Uzirikane ko n’abana b’abahanga cyane ku ishuri atari ko buri gihe buzuza mu bintu byose. Ikindi, n’iyo umwana yaba umuhanga ate muri siporo, si ko buri gihe azatsinda imikino yose. Iyo abana batojwe kwiyoroshya, baba bashobora kwihangana mu gihe ibintu bitagenze nk’uko babyifuzaga.

Bibiliya ivuga ko ibibazo duhura nabyo bishobora kudutoza umuco wo kwihangana “Ariko mureke kwihangana gusohoze umurimo wako, mubone gutungana rwose mushyitse mutabuzeho na gato.” Yakobi 1:2-4

Ubwo rero, nubwo iyo umuntu atageze ku cyo yifuzaga bimuca intege, jya ufasha abana bawe kumva ko ibintu biba bitabarangiriyeho.

Gutoza umwana umuco wo kwihangana bifata igihe kimwe n’uko bigenda ku bindi bintu. Ariko iyo yitoje uwo muco bimugirira akamaro, bigatuma yitwara neza mu gihe cy’amabyiruka.

Hari igitabo cyavuze ko “iyo abakiri bato batojwe uko bahangana n’ibibazo bahura na byo, inshuro nyinshi bibarinda gukora ibintu byabateza akaga. Usanga iyo hagize ikibazo kibatunguye bakitwaramo neza” (Letting Go With Love and Confidence). Birumvikana ko uwo muco wo kwihangana ubagirira akamaro no mu gihe bamaze kuba bakuru.

Mu gusoza iyi nkuru yacu, nifuje gusaba ababyeyi bose n’abifuza kuzaba ababyeyi kubera urugero rwiza abana babo. Wibuke ko uko witwara mu gihe ibintu bitagenze nk’uko wari ubyiteze, ari byo bizatuma abana bawe bamenya uko bakwitwara mu gihe bibabayeho.

Iyi nyandiko ishingiye ku mpuguro n’ibitekerezo bwite bw’umwanditsi, Urinzwenimana Mike

Ni byiza kumenyereza umwana uburyo bwo kwakira ko buri gihe ibintu bitazagenda uko abishaka (Ifoto: UNICEF Rwanda)

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages
. . . . . .