Perezida Kagame yavuze icyo atekereza ku guhererekanya ubutegetsi muri RDC

Yanditswe na Cyprien Niyomwungeri
Kuya 30 Mata 2018 saa 11:00
Yasuwe :
1 0

Kuva mu 2016, muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), hadutse imvururu zakuruwe n’icyemezo cya Perezida Kabila cyo kwanga kubahiriza ibiteganywa n’Itegeko Nshinga ngo ave ku butegetsi ubwo manda ze ebyiri zarangiraga.

Amashyaka atavuga rumwe n’ubutegetsi na Kiliziya Gatolika bamaganye iki cyemezo, bakora imyigaragambyo yaguyemo abatari bake, bamwe barafungwa abandi bavanwa mu byabo, basaba ko Kabila ava ku butegetsi hagakorwa amatora nkuko byumvikanweho mu masezerano yitiriwe Mutagatifu Slyvestre.

Amatora muri RDC yari ateganyijwe umwaka ushize ariko yimurirwa ku wa 23 Ukuboza 2018, ku mpamvu abatavuga rumwe n’ubutegetsi bemeza ko zigamije gukomeza gukenesha abaturage, guteza umutekano muke mu gihugu no kugundira ubutegetsi kuri Perezida Kabila.

Mu kiganiro ku mikorere y’inzego za Leta muri Afurika yo mu kinyejana cya 21 Perezida Kagame, yagiranye na Mo Ibrahim, ku munsi wa kabiri w’Inama yiswe ‘Ibrahim Governance Weekend’ yaberaga i Kigali, yabajijwe icyo nk’Umuyobozi w’Umuryango wa Afurika yunze Ubumwe (AU), atekereza ku kutumvukana ku guhererekanya ubutegetsi muri RDC.

Umukuru w’Igihugu yasobanuye ko ikibazo cyo guhererekanya ubutegetsi muri RDC, gikomeje gukurikiranirwa hafi n’Umuryango wa Afurika yunze Ubumwe ndetse n’ibihugu bituranye nayo.

Yagize ati “Hari amatora ateganyijwe ubundi yagombaga kuba yarabaye, haribazwa niba azaba, igihe azabera, hari ukutumvikana niba ari ubuyobozi bwariho buzagumaho, niba buzagenda. Ni ukutavuga rumwe gukomeje yaba mu gihugu no hanze yacyo. Ni ikibazo kinini abantu barimo kugerageza kwitaho no gukemura.”

Hashize imyaka irenga ibiri Kiliziya Gatolika, Leta n’abatavuga rumwe n’ubutegetsi muri RDC, basinye amasezerano ajyanye no guhererekanya ubutegetsi mu mahoro. Gusa hari impungenge ko aya masezerano yo ku wa 31 Ukuboza 2016 azubahirizwa dore ko bimwe mu biyakubiyemo birimo gutegura amatora no gushyiraho Guverinoma ihuriweho byananiranye.

Perezida Kagame yavuze ko ikibazo cyo guhererekanya ubutegetsi muri RDC, gikomeje gukurikiranirwa hafi n’Umuryango wa Afurika yunze Ubumwe ndetse n’ibihugu bituranye nayo

Perezida Kagame avuga ko AU ishyize imbere gukurikirana ko ibikubiye muri ayo masezerano byubahirizwa no kuba mu gihe bibaye ngombwa imiryango mpuzamahanga n’abaturanyi batanga ubufasha kugira ngo guhererekanya ubutegetsi bikorwe mu mahoro.

Yagize ati “Icyo Afurika yunze Ubumwe ishaka ni ugukomeza gukurikirana uwo murongo aho abayobozi bakomeza kuganira kandi niba bakeneye ubufasha bw’abaturanyi cyangwa imiryango mpuzamahanga, yo yamaze no gutanga umusanzu binyuze muri Loni ifiteyo ingabo mu myaka hafi 20.”

RDC ifite ibihugu bituranye bigera ku icyenda, Perezida Kagame, avuga ko ari ngombwa ko bigira uruhare mu gukemura ikibazo cyayo kuko kitayigiraho ingaruka yonyine.

Ati “Nk’abaturanyi niba dushobora gutanga ubufasha mu guhererekanya ubutegetsi muri Congo ntibibagireho ingaruka natwe ntizitugereho, niyo mpamvu tugomba kubigiramo uruhare.”

Moïse Katumbi watangaje ko aziyamamariza kuyobora RDC ahagarariye amashyaka atavuga rumwe n’ubutegetsi, aherutse kwemeza ko Kabila ariwe nkomoko y’umutekano muke uri mu gihugu biturutse ahanini ku kugundira ubutegetsi akanga ko habaho amatora.

Muri iki gihugu amatora amaze gusubikwa inshuro ebyiri. Kabila wagiye ku butegetsi mu 2001, yagombaga kubuvaho mu 2016 arangije manda ze ebyiri.


Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Kwamamaza