00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Leta mu bihombo bya miliyari 250 Frw arimo ay’imishinga yadindiye n’iyatawe na ba rwiyemezamirimo

Yanditswe na Kanamugire Emmanuel
Kuya 10 Ugushyingo 2021 saa 12:34
Yasuwe :
0 0

Komisiyo y’Inteko Ishinga Amategeko Ishinzwe Gukurikirana Imikoreshereze y’Imari n’Umutungo bya Leta, yagaragaje ko mu isesengura yakoze kuri raporo y’umugenzuzi w’Imari ya Leta y’umwaka wa 2019/2020, yasanze leta yarahombye amafaranga atari make bitewe n’imishinga yadindiye, iyatawe na ba rwiyemezamirimo ndetse n’ibikoresho byaguzwe kimwe n’ibikorwaremezo byubatswe ariko bitabyazwa umusaruro.

Muri raporo iyi Komisiyo yagejeje ku Nteko Rusange, Umutwe w’Abadepite ku wa 9 Ugushyingo, yavuze ko hadindiye ibikorwa bifite agaciro ka miliyari 216 z’amafaranga y’u Rwanda, bifite ubukererwe bugera ku minsi 2200 uhereye igihe amasezerano yasinyiwe n’igihe yagombaga kurangirira.

Ugereranyije n’umwaka wabanjirije uwakozwemo igenzura, ibikorwa byadindiye byariyongereye kuko mu 2018/2019 byari bifite agaciro ka miliyari zisaga 100 Frw, bivuze ko byikubye inshuro zirenga ebyiri.

Ingero za bene ibi bikorwa zirimo umushinga wo kuhira imyaka mu Ntara y’Iburasirazuba wari ufite agaciro ka miliyari 120 z’amafaranga y’u Rwanda, wagombaga kurangira mu 2016 ariko kugeza ubwo igenzura ryakorwaga mu kwezi kwa 10 umwaka ushize, wari utarangira.

PAC kandi yavuze ko ibikorwa byatawe na ba rwiyemezamirimo bigera kuri bitanu bifite agaciro ka miliyari 11 z’amafaranga y’u Rwanda. Umwaka w’ingengo y’imari wa 2018 /2019 byari bifite agaciro ka miliyari 7 Frw zisaga.

Ibi bikorwa byatawe nyuma yo kwishyurwa 33% by’agaciro k’amasezerano, ni ukuvuga agera kuri 3. 920. 183.700 Frw.

Ikindi kibazo cyagaragarijwe abagize Inteko Ishinga Amategeko ni ibikoresho byaguzwe n’ibikorwaremezo byubatswe bikamara igihe bidakoreshwa bikaba byarimo byangirika. Ibyo bikorwaremezo bigera kuri 96, bikaba bifite agaciro ka miliyari 21,7 Frw. Mu 2018/2019 byari bifite agaciro ka miliyari 17, 2 Frw.

Biri mu bigo bya leta bikora n’ibidakora ubucuruzi, uturere n’Umujyi wa Kigali na za minisiteri, imishinga ya leta n’ibitaro by’uturere.

Perezida wa PAC, Muhakwa Valens, yavuze ko aya mafaranga aba akwiriye kubyazwa umusaruro kuko byaba ibikorwaremezo ndetse n’ibikoresho biba byaraguzwe kugira ngo bihindure ubuzima bw’abaturage bityo ko kuba bitabyazwa umusaruro ari ikibazo gikwiye kwitabwaho.

Inzego za leta zasubiye inyuma

Muri iri sesengura PAC yakoze ku myitwarire y’inzego n’ibigo bya leta mu micungire y’umutungo, yasanze muri za Minisiteri n’inzego za leta zikora n’izidakora ubucuruzi, uturere n’Umujyi wa Kigali, ibitaro by’uturere n’imishinga ya leta raporo ya ‘nta makemwa’ iri ku kigero cya 53%.

Umwaka wabanje iki kigero cyari kuri 56% mu gihe intego ya gahunda ya NST1 ari ukugira ngo inzego za leta zigere kuri 80%.

Inzego zabonye ‘byakwihanganirwa’ ni 32% naho izabonye ‘biragayitse’ ni 15%.

Mu bijyanye no kubahiriza amategeko n’amabwiriza agenga imikoreshereze y’imari n’umutungo by’igihugu, inzego zabonye ‘nta makemwa’ ziri kuri 32%, umwaka washize zari 34%. Muri iki cyiciro nta karere na kamwe kabashije kubona nta makemwa.

Inzego za Leta zagaragaweho ukudohoka mu bijyanye no kuzuza ibitabo by’ibaruramari. Nko mu mwaka wa 2015/2016 zari kuri 60%; umwaka ushize zari kuri 50% mu gihe mu bijyanye no kubahiriza amabwiriza ijanisha riri kuri 32% rivuye kuri 36% mu mwaka wabanje.

Abadepite bavuze ko ibyo bigira ingaruka zikomeye ku bijyanye no kubahiriza inama z’umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta, aho inzego zavuye zavuye kuri 58% mu 2013/2014 zikagera kuri 47% mu 2019/2020.

Kimwe mu bikorwa by'umushinga wo kuhira i Mpanga mu Ntara y'Iburasirazuba kugeza mu mpera z'umwaka wa 2020 cyari kitaramara kubakwa

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages
. . . . . .