Abahanga bashimangiye ko Amerika na Aziya bizaba umugabane umwe

Abahanga bashimangiye ko Amerika na Aziya bizaba umugabane umwe


Yanditswe kuya 11-02-2012 - Saa 07:46'

Abahanga mu bijyanye n’imiterere y’isi bo muri Kaminuza ya Yale, muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika baherutse gushyira ahagaragara ibyavuye mu nyigo bakoze bigaragaza ko mu myaka miliyoni 100 umugabane wa Leta Zunze Ubumwe z’Amerika uzafatana n’Asiya bikabwara umugabane umwe witwa Amasia.

Ubusanzwe abahanga mu bumenyi bw’isi (Geographie) bavuga ko iyi si turiho ihagaze ku bintu bita plake (Plaques) 12, bigenda byimuka gake gake kuko nabyo bihagaze ku bintu byorohereye bimeze nk’igikoma, iyo hari plake zigonganye muri uku kugenda zimuka kwazo ku isi hahita haba umutingito, akenshi n’ibirunga bikaruka.

Aha wakwibaza ni bizaba koko n’impamvu bizatwara imyaka ingana gutya ; nk’uko tubikesha urubuga rwa geologie.ens.fr, Plake y’Amerika y’Amajyaruguru igenda yimuka ku muvuduko wa sentimetero imwe mu mwaka igana mu burengera zuba, naho igice cy’Amerika y’amajyepfo kikazamuka gisanga icy’amajyaruguru ku muvuduko wa santimetero imwe nacyo.

Plake ya Eurasie ihagazeho igice kinini cy’umugabane w’Asiya n’icy’i Burayi cyo kigenda cyimuka ku muvuduko wa sentimetro imwe mu mwaka kigana mu burengera zuba bityo amahirwe menshi akaba agaragaza ko aya ma-plake mu myaka miliyoni ijana ashobora kuzaba yarahuye agakora plaki imwe ya Amasia izaba ihagazeho umugabane witwa utyo.

Umuhanga Mitchell na bagenzi be bo muri Kaminuza ya Yale bakoranye ubu bushakashatsi bavuga ko ubushakashatsi bwa mbere bwagiye bukorwa bwagaragazaga ko bizabaho ariko ntibubisobanure neza kuko bashingiraga ku cyitwa ‘Pangée’ bivugwa ko cyahoze kibumbiye hamwe imigabane yose tubona ubu ku isi, kikaza gutandukana, bityo bakavuga ko hari igihe kirekire bizongera bigasubirana.

M. Mitchell asanga n’ubwo nta muntu uriho ubu uzaba akiriho muri iriya myaka ngo yirebere uko bizagenda, abantu batakomeza kuyoborwa n’inyandiko (théorie) zivuga ibya kera gusa, ikaba ari nayo mpamvu bakoze ubu bushakashatsi mu rwego rwo kwerehana ibihamya bishya bishingiye ku bushakashatsi bufatiye ku by’ahazaza.

Akomeza avuga ko mu myaka iri hagati ya miliyoni 50 na 200 uyu mubumbe mushya uzaba wafashe ishusho yawo ukurikize uko ziriya Plake zigenda zimuka kandi mu bushakashatsi bakoze ngo babonye ibimenyetso byemeza uku kwimuka kwa’ama Plake.

TANGA IGITEKEREZO

ANDIKA ICYO UTEKEREZA KURI IYI NKURU

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE:
Witandukira kubijyanye n'iyi nkuru; wikwandika ibisebanya, ibyamamaza cyangwa bivangura; wikwandika ibiteye isoni,
Wifuza kubona byihuse ibivugwa/ibisubizo ku gitekerezo cyawe, andika email yawe ahabugenewe.
Igitekerezo cyawe kigaragara nyuma y'isuzuma rikorwa na IGIHE.com
Ibi bidakurikijwe igitekerezo cyanyu gishobora kutagaragara hano cyangwa kigasibwa, Murakoze!

IBITEKEREZO