Ibyo ukwiye kumenya ku matora yo muri Kenya abura iminsi ine ngo asubirwemo

Yanditswe na Herve Ugirumukunda
Kuya 21 Ukwakira 2017 saa 01:31
Yasuwe :
0 0

Amatora y’Umukuru w’Igihugu ya Kenya yabaye ku ya 8 Kanama yateje umutekano muke kuva ubwo Urukiko rw’Ikirenga ruyatesheje agaciro akazasubirwamo mu cyumweru gitaha ku ya 26 Ukwakira 2017.

Mbere y’amatora, Raila Odinga, uyoboye abatavuga rumwe n’ubutegetsi yasezeranyaga Abanyakenya ko azayobora manda imwe, mu gihe Uhuru Kenyatta, bagiye bahangana igihe kirekire yimamarizaga manda ya kabiri avuga ari yo ya nyuma.

Kenyatta yatsinze amatora arusha Odinga amajwi agera ku 10% angana na miliyoni 1.4. Raila Odinga yanze kwemera ibyavuye mu matora avuga ko bamwibye amajwi aregera Urukiko rw’Ikirenga. Imvururu zahise zisakara hirya no hino mu gihugu, ariko ntibyabuza Uhuru Kenyatta kwitegura kuyobora manda ya kabiri.

Ibintu byaje guhinduka mu buryo butateganyijwe, nyuma y’ibyumweru bitatu amatora abaye, Urukiko rw’Ikirenga rwemeza ko atemewe n’amategeko kandi ko atabaye mu mucyo, bityo ko asubirwamo.

Ku ya 10 Ukwakira, Odinga yivanye mu matora yagombaga kuba ku nshuro ya kabiri avuga ko Komisiyo y’Amatora yanze kubahiriza ingingo icyenda yari yatanze kugira ngo amatora ya kabiri azabe mu mucyo.

Ubundi amategeko agena ko iyo umukandida yivanye mu matora, hagenwa umusimbura ariko uretse Odinga na Kenyatta hari abandi bakandida batandatu bahatanye mu matora, kandi bemerewe n’itegeko nshinga kwiyamamaza. Ikindi ni uko Komisiyo y’Amatora igifata Odinga nk’umukandida kuko atasinye inyandiko zimwemerera kutiyamamaza.

Amatariki y’ingenzi ku matora yo muri Kenya muri 2017:

Ku ya 31 Nyakanga: Havumbuwe umubiri w’umuyobozi mukuru muri Komisiyo y’Igihugu y’Amatora, Chris Msando, wari uyoboye komisiyo y’ikoranabuhanga ryakoreshwaga mu matora. Byagaragaye ko yatotejwe mbere yo kicwa.

Ku ya 8 Kanama: Ibiro by’amatora byarafunguwe. Abanyakenya bitorera perezida, abagize Inteko Ishinga Amategeko n’abayobozi b’uturere. Amajwi y’agateganyo agaragaza ko hagati ya Uhuru Kenyatta na Raila Odinga hari ugomba gutsinda.

10 Kanama: Umuyobozi w’Inama y’Ubuyobozi ya Komisiyo y’Amatora, Wafula Chebukati, yahishuye ko hari abagerageje kwinjirira ikoranabuhanga ry’iyo komisiyo habura icyumweru kimwe ngo amatora abe.

Ku ya 11 Kanama: Komisiyo y’Amatora yatangaje ko Kenyatta yatsinze amatora, afite amajwi 54%, naho Odinga afite 44%. Leta Zunze Ubumwe za Amerika, u Bwongereza n’ibindi bihugu hirya no hino ku Isi bimwoherereza ubutumwa bw’ishimwe.

Ku ya 12 Kanama: Havutse imvururu hagati ya polisi n’abaturage, zigwamo abantu mu mijyi ya Nairobi na Kisumu. Mu bapfuye harimo umwana w’imyaka icyenda wafashwe n’isasu. Odinga yatangaje byeruye ko yibwe amajwi.

Ku ya 18 Kanama: Odinga yandikiye Urukiko rw’Ikirenga arusaba kwanga ibyavuye mu matora, ahamya ko hari abayivanzemo, bakanyereza amajwi n’ibindi bitagenze neza. Amategeko yo muri Kenya yemeza ko urwo rukiko rwagombaga gutanga umwanzuro mu byumweru bibiri gusa.

Ku ya 28 Kanama: Urukiko rwatangiye kumva Odinga na Kenyatta, banemererwa kwisuzumira ikoranabuhanga rya Komisiyo y’Amatora.

Ku ya 1 Nzeli: Urukiko rw’Ikirenga ruburizamo amatora, kuko “hari ibitajyanye n’amategeko n’ibitaragenze neza” mu kubarura no guhererekanya ibyayavuyemo. Rwanahishuye ko Komisiyo y’Amatora yangiye urukiko kwinjira mu bubiko bwayo rutegeka ko amatora yongera agakorwa mbere y’iminsi 60.

Ku ya 6 Nzeli: Komisiyo y’Amatora yashyizeho abantu batandatu bo kugenzura amatora ya kabiri, ntibyanyura ishyaka rya Uhuru Kenyatta.

Ku ya 21 Nzeli: Komisiyo y’Amatora yatangaje ko amatora ya kabiri azaba ku ya 26 Ukwakira 2017.

Ku ya 26 Nzeli: Odinga yasabye ko Komisiyo y’Amatora ivugururwa asaba Umuyobozi Mukuru wayo, Ezra Chiloba kwegura undi arabyanga.

Ku ya 10 Ukwakira: Raila Odinga yivanye mu matora, avuga ko impinduka yifuzaga muri Komisiyo y’Amatora zitubahirijwe.

Ku ya 11 Ukwakira: Komisiyo y’Amatora yavuze ko Odinga atujuje inyandiko zisabwa zimwemerera kuva mu matora. Hagati aho Odinga yasabye abamushyigikiye kwigaragambya buri munsi.

Ku ya 12 Ukwakira: Guverinoma yabujije imyigaragambyo mu duce twagenewe ubucuruzi mu mijyi itatu irimo na Nairobi, imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu iyishinja kwitambika imyigaragambyo y’amahoro.

Ku ya 13 Ukwakira: Odinga, ari mu Bwongereza yavuze ko atazasinya inyandiko zimwemerera kwivana mu matora, kuko yandikiye Komisiyo y’Amatora ibaruwa ibamenyesha ko ataziyamamaza kandi ikaba ihagije.

Ku ya 18 Ukwakira: Umwe mu bakomiseri ba Komisiyo y’Amatora, Roselyn Akombe, yareguye avuga ko amatora ateganyijwe ku wa Kane w’icyumweru gitaha ku ya 26 Ukwakira adateze kuba mu mucyo ashimangira ko kuyagiramo uruhare byaba “ari ugusebya demokarasi”.

Ku ya 20 Ukwakira: Umuyobozi wa Komisiyo y’Amatora, Ezra Chiloba, wakomeje kotswa igitutu na Raila Odinga hamwe n’ahamushyigikiye, yavuze ko azajya mu kiruhuko cy’ibyumweru bitatu kuva ku wa Mbere ku ya 23 Ukwakira kandi amatora azaba ku ya 26 z’uku kwezi.

Abashyigikiye Raila Odinga mu myiragaragambyo ku wa 11 Ukwakira
Raila Odinga yerekeza ku Rukiko rw'Ikirenga
Roselyn Akombe wari Komiseri yeguye avuga ko adashaka kuzagira uruhare mu matora arimo uburiganya
Uhuru Kenyatta na Visi Perezida William Ruto bishimira intsinzi

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Kwamamaza